14.26 u. We zaten al om 11.15 u. (‘Anders komt het er nooit van!’) in de bioscoop voor Ruben Smits Wad. Overleven op de grens van water en land. Fenomenale film over een fenomenaal natuurgebied. Ik kon wel janken, zo mooi. Het wad en zijn eilanden: daar voelen we ons thuis. We bezoeken de Friese waddeneilanden (Texel vinden we te groot & te druk) niet voor niks twee- of driemaal per jaar. Prachtige beelden van haviken die jagen op duiven (succesvol) en spreeuwen (fiasco). Ook uniek: de gevaarlijke dagmars van moeder bergeend en haar kroost van het geboortenest, dat ver in de duinen lag, naar zee. Niet alle jongen doorstonden de monstertocht. De film is een aaneenschakeling van overlevingsstrategieën.

Toen we uit de bios kwamen stortregende het. Onder de plu naar de markt waar we een patatje oorlog met ui (Hennie) en twee harinkjes (ik) aten.

17.08 u. Taal en gedachten zijn geen gelijksoortige grootheden, benadrukt Iris Murdoch in haar essay Thinking and Language (1951). Probeer gedachteassociaties maar eens onder woorden te brengen of, omgekeerd, via een beschrijving in het hoofd van iemand anders te kruipen. Alsof ervaring door een grofmazig net van taal glipt. Gedachten (denkbeelden, concepten) komen (lang) niet altijd in de vorm van taal in ons op, betoogt Murdoch, en de poging om ze te verwoorden hoeft niet per se tot frustratie te leiden maar kan ook uitlopen op een vernieuwing van taal. ‘En dat is par excellence de taak van poëzie.’ Aldus Iris Murdoch.

Poëzie als taalvernieuwer Volgens mij is dat maar een deel van het verhaal. Murdoch dichtte dan ook niet.

19.14 u. Effe samen een potje zitten brullen. Om wat geweest is, en achter ons ligt. Opluchting ondersteund door een glas wijn & een grappa. Op de achtergrond Vivaldi, recomposed by Max Richter. Hoeveel tranen wil je hebben?

20.46 u. Open haard aan, eerste keer dit najaar.

02F68F95-80FC-4826-9E73-250454E1BE52
Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof

De essentie van kunst is dicht bij een essentie komen. En dát weten te communiceren. Of je het nu over beeldhouwkunst, schilderkunst of muziek hebt, of levenskunst of literatuur. Het kunstwerk is zowel boodschap als communicatiemiddel.

Dat is mijn opvatting over kunst, die ik vanochtend formuleerde, terwijl ik luisterde naar muziek van Ludovico Einaudi.

Einaudi (1955) is een Italiaanse pianist en componist, die volle zalen trekt maar wiens muziek door ‘kenners’ als ‘dodelijk saai’ bestempeld is en vergeleken met diarree.

In zijn boek Alles begint bij Bach. Wat je moet weten over klassieke muziek (2016) vindt klassiekemuziekcriticus Merlijn Kerkhof (1986) Einaudi té voorspelbaar: ‘Maak jij iets wat sterk lijkt op wat al gedaan is, dan vinden we dat geen kunst. En op oorspronkelijkheid scoort Einaudi nou niet heel hoog.’

Wat, bijvoorbeeld, Vivaldi wél lukt, ons vertellen wat lente ís, lukt Einaudi niet. Als achtergrondmuziek kan ik het minimalistische geluid van de hedendaagse componist wel waarderen, maar ik krijg nergens het gevoel of idee dat Einaudi werkelijk tot de kern van wat dan ook weet door te dringen. Het doet allemaal terloops aan. Maar dat zou natuurlijk ook nog aan de afstelling van mijn antennes kunnen liggen.