Zag gisteren een zeldzame docu op Arte van de Franse schrijver-reiziger Sylvain Tesson, White October, waarin hij enkele bergen in Tadzjikistan beklimt. De gevolgen van Tessons ongeluk in 2014 zijn goed te zien: zijn gezicht is gedeeltelijk verlamd en hij trekkebeent. Toch weet hij in het adembenemend mooie landschap tot 5500 meter te stijgen. En tussendoor doet hij wat hij altijd gedaan heeft: schrijven. ‘Voor mij geen meditatie,’ zegt Tesson, ‘geen zoeken naar leegte, maar structureren, het ordenen van mijn gedachten. En dat doe ik door te schrijven.’ Hoe herkenbaar.
     Jarenlang heb ik boeken over de Tweede Wereldoorlog verslonden, maar op een gegeven moment was ik het zat. Dat dat iets te maken zou hebben met het vallen van de Muur of mijn eerste uitzending niet veel later is, geloof ik, wensdenken, het verzinsel van een schrijver. Wat wel zeker is: ik ben aan Koos van Zomerens Een bevrijding begonnen omdat ik me momenteel in zijn werk verdiep. Dit drieluik geeft vanuit verschillende invalshoeken de gebeurtenissen op 5 mei 1945 in Leersum weer, waarbij zes Nederlandse verzetsmensen en een Nederlandse SS’er omkwamen.
     Van Zomeren: ‘Iedereen interesseert zich voor de oorlog en vraagt zich tegelijkertijd af waarom iedereen zich voor de oorlog interesseert. Zou het niet gewoon zo zijn, dat in de oorlog de absurditeit, die we achter de werkelijkheid van alledag vermoeden, in verhevigde vorm tot uitdrukking komt?’ Dat laatste kan ik ten volle beamen.
     En binnenblijven was geen optie vandaag: wat een licht, wat een luchtschappen!

8EE6CBFA-2774-4BA8-B213-B1D644DFC973

Wester Stadsgracht, Leeuwarden, 2017 © Ton van ‘t Hof