11.28 u. Vijf kwartier rondom Eastermar gekuierd. Verkoudheid ietsje beter. Onderweg over de nieuwe bundel van Martijn Benders nagedacht, die ik mocht proeflezen, Baah Baaah Krakschaap / De P van Winterslaap. Geen dagelijkse kost. Een bundel die menige wenkbrauw zal doen fronsen. Een klankenstroom die schreeuwt om gedeclameerd te worden en Benders dan toch eindelijk een vaste podiumplek zou moeten opleveren. Met deze bundel steekt hij Paul van Ostaijen als Koning Melopee naar de kroon. Vorm volgt inhoud. De werking van poëzie wordt hier beproefd. Baah Baaah Krakschaap / De P van Winterslaap is de oerversie van een ruig en dan weer uiterst intiem sprookje. Dit is neoloog Benders op zijn best. Een gedicht uit de bundel:

Duizenden sterren dobbelen op de bomen.
En op de hoge stammen vangen motten
hun vleugelorigami aan,

O O papierpijn O O naaldwitte vissels O O nevelslach
O O zwarte mossert O

schutvinger, kolk op de bas

16.21 u. De Amerikaanse dichter Paul Blackburn stierf in 1971 op 44-jarige leeftijd aan slokdarmkanker. Hij had toen dertien dichtbundels op zijn naam staan. Over zijn verstechnieken zei hij ooit het volgende:

‘My poetry […] does make use of certain techniques […] Techniques of juxtaposition. / Techniques of speech rhythms, / sometimes very intense, / sometimes developed slowly, as / one would have / conversation with a friend.’

Blackburn slaat vaak een informele toon aan, alsof hij met iemand aan het kouten is. Ik vind dat prettig. Er stroomt leven door zijn verzen. Het geeft hem ook de vrijheid om met taal te experimenteren, zoals we dat allemaal regelmatig in ons geklets doen. Eind 1967 begon Blackburn aan een lange reis door Europa, waarbij hij eerst Nederland aandeed. In de postuum verschenen bundel The Journals (1975) staan vier gedichten over zijn bezoek aan (het westen van) ons land. In een ervan beschrijft hij wat hij ziet vanuit een boemelende trein (in mijn vertaling):

NAT

Geiten huppelen en grazen tussen olieraffinaderijen
Koeien liggen in weiden . stukjes touw
aan een hoorn om ze te leiden .
Slootjes, het vlakke land
onderbroken door bomen . eindeloos groen . van Den Haag naar Rotterdam

Twee paarden, de ene graast, de
andere schurkt zijn achterste tegen hoog-
spannings-
huisje . de ruige bokken .

16.58 u. Las in een recensie dat het ‘kennis nemen van [F. Harmsen van Beeks] begrip “neerbraak” voor iedere hedendaagse (taal)dichter een must’ is. Oké dan. Van ‘neerbraak’ had ik nog nooit gehoord, de recensent kende ik ook niet en van Harmsen van Beek heb ik geen enkele bundel gelezen. Ik zocht de term op – neerbraak is ‘de neerslag van een gedachte over het een of ander van een schrijver, zo geformuleerd dat een (voor)oordeel wordt doorbroken bij de lezer’ – en vroeg me vervolgens af wat hier opzienbarend aan is: meninkjes worden vaker bijgesteld, om allerlei (al dan niet op schrift gestelde) redenen, zelfs als het ogenschijnlijk ingeroeste vooroordelen betreft. Ik dronk gisteren nog een glas wijn met iemand die van de een op de andere dag het socialisme had ingeruild voor Rutte, vanwege andermans gedragingen. Ik bedoel maar. (Of dwepen Harmsen van Beek en recensent hier soms met het schrijverschap?)

19.33 u. Nog eentje. ‘Zoals alle goede poëzie laat ook dit gedicht zich niet zo gemakkelijk in één uitleg vangen,’ lees ik in weer een andere recensie. Waar staat dat goede poëzie multi-interpretabel moet zijn? Welke bijbel heeft de recensent er hier op nageslagen? Wie praat mensen dit soort nonsens eigenlijk aan?

DDC2B5CC-76FA-4461-B227-D767B15C6319
Eastermar, 2018 © Ton van ’t Hof

08.42 u. Anna Akhmanova, celbioloog:

‘Leven is iets wat zichzelf kan voortplanten, dat definieert het. Het doet zich voor in organismen die bestaan uit cellen. En een cel komt altijd voort uit een andere levende cel. Dus de zin van het leven is om het weer voort te zetten.’

Welbeschouwd hoort hier, nondedju, een duurzame leefomgeving bij.

16.46 u. Met Wolfram Swets naar de tentoonstelling Giacometti-Chadwick: Facing Fear geweest, in Museum de Fundatie te Zwolle. Het abstractere werk van Lynn Chadwick (1914-2003) is top, maar de mysterieuze uitdrukkingen van Alberto Giacometti (1901-1966) zijn (nog) beter. Volgens de begeleidende flyer ‘belichamen [hun beelden] de toestand van ontluistering en angst in Europa tijdens de jaren van de Koude Oorlog.’ Lijkt me, zeker met betrekking tot het vroegere werk van Giacometti en latere van Chadwick, wat ver gezocht. Wel een meesterlijke tentoonstelling. Na afloop in een hippe kroeg gehangen, nieuwtjes uitgewisseld en gefilosofeerd: Waarom staan er geen poëzietitanen meer op? Vanwaar die vervlakking? En nee, geen sluitende antwoorden weten te formuleren. Kreeg van Wolfram nog wel Paul Blackburns postuum uitgegeven The Journals (1975) cadeau!

‘The day accomplishes itself with its / small failures & annoyances’

Dacht op de terugweg in de trein: ik moet mijn herinneringen aan mijn voettocht langs de kust van Cornwall, die ik in 1985 maakte, eens in een kort verhaal boekstaven.

‘Zoveel te doen / Ik heb nog zoveel te doen’ (Toontje Lager)

En nog steeds, goddomme, snotverkouden.

0C6720A0-E245-4562-B0CB-E874C3F12535
‘Walking Man I’, Alberto Giacometti, 1960 (Museum de Fundatie). Foto: 2018 © Ton van ’t Hof

08.58 u. Boekte een houten hut op Treninnow Cliff, niet ver van Plymouth, voor een weekje, volgend jaar mei: met uitzicht op een eindeloze zee. Ik liep in 1985 het Cornwall Coast Path, ransel & tentje op de rug, en bracht mijn eerste nacht op een camping door die op loopafstand van deze hut ligt.

14.17 u. Twee uurtjes gewandeld in de buurt van Zandbulten en Veenklooster; een kleurrijk cadeautje. Daarna Hennie’s zelfgemaakte Thaise kippensoep genuttigd; overheerlijk medicijn tegen mijn verkoudheid (ik snotter me een ongeluk).

17.24 u. Lag in bad en vroeg me af:

  • Wat drijft me als dichter?
  • En wat als schilder/tekenaar?
  • Een zootje opwellingen & gevoelens?
  • En wat heb ik eigenlijk geleerd van al die gedichten & schilderijen/tekeningen die ik in pak hem beet 45 jaar tijd maakte?
  • En hoe is dat wat ik leerde, de kennis die ik opdeed, weer van invloed geweest op de ontwikkelingen die ik doormaakte?
  • Zou antwoord geven op al deze vragen betekenen dat ik iets in mijn kunstenaarschap moet stabiliseren & openbaren?

En mompelde, terwijl ik me afdroogde: ‘Een verhaal of filosofie van mijn eigen kunstpraktijken dus, inclusief het risico dat niet alles omvat of verklaard kan worden.’

18.01 u. Bestelde via AbeBooks een 1e drukje (hardcover) van Paul Blackburns In. On. Or About The Premises (1968) voor € 10,85 inclusief verzendkosten (vanuit UK). Eindelijk tijd voor Blackburn, zo’n dichter waarin ik me al lang wil verdiepen.

19.44 u. Lome warmte / kat ligt languit voor de haard / blinden zijn gesloten / Hennie wisselt foto’s uit / ‘oldskool’ zegt er eentje / ik drink rode wijn / luister met een half oor /naar een reportage over geluidsoverlast / sla een boek open / Brian Reeds Nobody’s Business / en buitenshuis / in volslagen donkerte / sprokkelt de nacht tijd / voor de dag van morgen.

B2928532-F8F0-4BF4-BD1A-9FFC9A0CABAA
Veenklooster, 2018 © Ton van ’t Hof