09.15 u. Schreeuwde het regelmatig uit bij de documentaire Greenland. The Echoes of Icebergs uit 2017: ‘Idioten!’ Om antwoord te kunnen geven op de vraag wat het smeltende ijs van Groenland ons in het kader van de klimaatverandering te vertellen heeft, drongen enkele Franse wetenschappers een afgelegen gletsjer binnen. Vrijbuiters is een beter woord voor ze. Door verschillende smeltwateropeningen verdwenen ze in deze kathedraal van ijs. Adembenemende plaatjes, dat wel, maar levensgevaarlijk. De onderzoekingen die ze deden worden momenteel geanalyseerd.

16.14 u. Kleine 1000 kcal weggetrapt. Nog door Jorwerd gereden. Zag in de monumentale woning van Geert Mak een enorme boekenkast staan. Het weer: krachtige zuidwestenwind en motregen.

Thuis een warm bad genomen. Spelde in Terug naar Reims (Leesmagazijn, 2018) een opstuivende Didier Eribon uit:

‘Want reken maar dat je sociale lotsbestemming al vroeg vastligt! Het is een gelopen race! Je vonnis is al geveld voordat het goed en wel tot je doordringt. Al vanaf je geboorte ben je gebrandmerkt en draag je het verleden van je familie en je milieu met je mee; je plek in de maatschappij wordt bepaald en begrensd door je achtergrond.’

Vroeg me af of dit in Nederland wat genuanceerder zou liggen maar dacht van niet. Enkele weken terug vertelde mijn vader dat zijn vader tot zijn veertigste (hij was van 1896) in minstens twee schoenenzaken als ‘bedrijfsleider’ had gewerkt. Ik wist niet beter of mijn opa was altijd gemeenteambtenaar geweest, maar dat werd hij dus kennelijk pas rond 1936.

Opa zou 25 jaar bij de gemeente Eindhoven werkzaam blijven, mijn vader maakte ruim 30 jaar vol als burgerambtenaar bij Defensie en ik heb 39 jaar het militaire ambt uitgeoefend. Mijn stempel: ambtenarij & middenklasse. Niks mis mee, hoor. Zoon en dochter verdienen overigens op geheel andere wijze de kost. Maar dat zal de invloed van Hennie wel wezen.

F281766F-674F-4482-8946-9331F949CBA0
Jorwerd, 2018 © Ton van ’t Hof

08.27 u. Telkens als ik het espressoapparaat aanzet vliegt de hoofdschakelaar eruit. Nu geen tijd om me er in te verdiepen.

17.13 u. Weer thuis na een dagje Almere. De oranjekoek en bonbons die we hadden meegenomen werden met smaak genuttigd. Mijn vader vertelde honderduit zonder de dot botercrème op zijn bovenlip op te merken. Daarna kwam de fles witte wijn op tafel en trakteerde mijn moeder zichzelf op een glaasje Baileys. Het was net 11.15 u. geweest. Omdat ik nog moest rijden dronk ik, echt waar, Spa rood. Mijn vader vroeg of ik bij bol.com een paar boeken van Ilja Gort voor hem wilde bestellen: ‘Die man maakt niet alleen lekkere wijn maar is ook nog een verdomd goeie schrijver!’

Trok rond lunchtijd de koelkast open: ‘Ma, de ontbijtspek is een maand over de datum.’ ‘Oh ja? Daar let ik nooit op.’ ‘Die kun je niet meer eten hoor.’ ‘Wat jammer nou,’ zei ze, ‘ik had net zo’n zin in gebakken eieren met spek!’ Gelukkig waren er nog olijven en een heerlijk stuk overjarige kaas.

Op de terugweg een wandelingetje gemaakt door Ossenzijl en bij de brug, op het terras van De Drie Musketiers, een bitterballetje gepakt. Ons voedsel trad nadrukkelijk op de voorgrond vandaag.

71E7E715-5C11-4498-A62C-26545FCCBD4D
Ossenzijl, 2018 © Ton van ’t Hof

Op en neer naar Almere geweest. Toen ik even na tienen arriveerde, waren pa & ma net klaar met hun ontbijt. Pa staat tegenwoordig rond negenen op en ma was al vroeg met mijn zus wezen wandelen. Koffie gedronken en over koetjes en kalfjes gepraat; voor diepzinnigheid zijn ze ondertussen te oud geworden. Nadat ik bedankt had, schonk pa zichzelf al om kwart over elf een groot glas witte wijn in. Toen wist ik zéker dat hij hersteld was van zijn dip van vorige week. Ma had zichtbaar plezier in het bakken van drie luncheieren met wat spek – dát gaat haar nog goed af; ze vroeg wel of ik ze uit de pan wilde halen. ‘Waarmee doe je dat?’ ‘Met een spaan, ma.’ ‘Oh ja,’ zei ze, ‘zo heet zo’n ding.’ Het zijn heus waar schatten hoor. Vlak voor de ultrakorte bergetappe van vandaag, die door Nairo Quintana werd gewonnen, weer thuis. Tom Dumoulin klom zich naar de tweede plaats in het algemeen klassement.

4DFB15E0-92AD-445C-9973-6780A60FED29
Pa & ma (‘Maak je een foto? Ik sta altijd slecht op foto’s!), Almere, 2018 © Ton van ’t Hof

Ontwaakt uit een droom, die me nog helder voor de geest staat. Ik ben met een gezelschap op weg naar een cursus. Het is vroeg in de ochtend. Ik heb mijn uniform aan. De cursus begint met een maaltijd. Ik hoor het woord ontbijt vallen maar er is alleen maar soep. Op vier mensen na verdwijnt iedereen. Drie vinden tussen het gebruikte servies op de tafels nog een schone soepkom en scheppen soep op. Ik herken ze: Noor Agter, Peggy van Leeuwen-Tjoh en Eric Burmeister. Ik vind alleen een vieze kom, ga op zoek naar een waterkraan om hem af te wassen en word wakker.

Gisteravond had Anoek, die enkele dagen bij ons logeert, heerlijke Indiase bonensoep gemaakt, het restje heb ik vanochtend opgegeten. 

Vanmiddag vier ik mijn verjaardag met familie en enkele naaste buren. Mijn moeder belde op dat ze niet kunnen komen omdat mijn vader ziek op bed ligt. Die ouwe, hij wordt 85 dit jaar, kan zo’n reis en feestje simpelweg niet meer aan. Lichamelijk niet, z’n hart werkt nog maar op halve kracht, en geestelijk ook niet. Hij kan alleen al de gedachte aan een vermoeiende autorit van Almere naar Leeuwarden en weer terug niet langer verdragen. Ik belde mijn jongste zus, met wie ze mee zouden rijden. Ook zij had het net gehoord. Ze zei dat hij gisteren al was begonnen met kreunen en steunen. Het is jammer, maar ook goed zo. Het komt zoals het komt. Hennie en ik gaan volgende week even bij ze langs. Ik hoop maar dat ie de komende hittegolf weet te doorstaan.

Hennie werkt zich uit de naad, staat al twee dagen in de keuken. Topwijf.

B7999352-DE07-4CF3-8321-AD75EEA82CA0
2018 © Ton van ’t Hof

Met pa naar ‘t AMC, afdeling Nucleaire Geneeskunde, voor een scan van zijn hart. Hij puft en steunt en kreunt. Het duurt ‘m te lang en het is ‘m te koud. Hij heeft honger en dorst en de stoelen zijn ‘veuls’ te hard.

‘Je hoeft dit niet te doen, pa.’
‘Hè? Hoe bedoel je?’
‘Je doet dit omdat je het zo graag wilde.’
‘Daar weet ik niks van!’
‘Vrijwillig, weet je nog.’
‘De dokter drong er op aan.’
‘Helemaal niet, jij vroeg of er nog iets aan je vermoeidheid kon worden gedaan.’
‘Jij was er niet bij, bij dat gesprek.’
‘Ik was er wel bij, zoals bij alle bezoeken aan het ziekenhuis.’
‘Ja, godverdomme. Ik word er doodziek van.’

Volgende week nog een keer. Ik voel met hem mee.

0FA96C25-46CD-49DF-9975-D1947125A172
Wachtkamer Nucleaire Geneeskunde, AMC, 2018 © Ton van ’t Hof

Tijdens de eerste langere wandeling sinds ruim een week vanochtend niet al te veel last gehad van mijn achillespees. Over een paar dagen ben ik weer helemaal boven Jan. Onderweg nagedacht over hoe we personen aan de hand van feiten kunnen omschrijven. Hamvraag in dit kader: welke feiten belichten we wel en welke niet? Het kiezen van een invalshoek kan daarbij helpen. De opsomming hieronder is mijn antwoord op de vraag: welke feiten vormen de grondslag voor wie je denkt te zijn? Nu ik de reeks nog eens doorneem ben ik overigens niet zo zeker meer van mijn zaak.

Een chronologie:

1959: Anton Theodoor, roepnaam Ton en eerste kind van Lambertus Ludovicus Theresia van ‘t Hof en Maria Geertruida Margaretha van ‘t Hof-Leupen, wordt geboren in Haarlem.

1961: Wordt broer van zus Garrie.

1963: Wordt broer van zus Ankie.

1970: Wordt lid van voetbalvereniging Racing Club Leiderdorp.

1978: Gaat niet naar de kunstacademie.

1982: Slaagt aan de Koninklijke Militaire Academie en wordt bevorderd tot Tweede Luitenant.

1984: Drinkt voor het eerst een glaasje grappa.

1986: Trouwt met Hinke Trijntje (Hennie) Brandsma. Wordt vader van zoon Tim.

1987: Verhuist naar Heinsberg-Kempen, Duitsland.

1988: Wordt vader van dochter Anoek.

1995: Koopt eerste huis, in Apeldoorn.

1997: Begint weer gedichten te schrijven. Wordt in het kader van de Joegoslavische oorlogen uitgezonden naar het Combined Air Operations Centre (CAOC) Vicenza, Italië, en vervult daar de functie van Senior Operations Officer.

2003: Drukt 112,5 kilo.

2005: Richt samen met Chrétien Breukers poëzieweblog De Contrabas op.

2006: Wordt Commandant van het Air Operations Control Station Nieuw Milligen.

2008: Wordt uitgezonden naar Kandahar, Afghanistan, en vervult daar de functie van Deputy Commander Kandahar Airfield.

2013: Voelt zich vernacheld door collega’s.

2014: Krijgt te horen dat hij lijdt aan chronische lymfatische leukemie.

2015: Koopt laatste huis, in Leeuwarden.

2017: Gaat met functioneel leeftijdsontslag. Publiceert zijn elfde poëziebundel Dichter & andere dingen. Begint weer te schilderen.

4FF2B0A9-97A8-4B6F-AD07-DDA774AA8530
Oude Meer, Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof