Over macht en onmacht

In Das Kapital zegt Karl Marx:

‘De vaardigheid van de individuele, onbeduidende machinearbeider in één of andere deelbewerking verdwijnt in het niet vergeleken met de wetenschap, de enorme natuurkrachten en de maatschappelijke massa arbeid, welke in het machinesysteem zijn belichaamd en met dit systeem de macht van de “patroon” (master) vormen. Deze patroon, in wiens brein de machines en zijn monopolie van die machines onverbrekelijk zijn vergroeid, roept daarom in geval van botsing zijn arbeiders verachtelijk toe: “De fabrieksarbeiders zouden er in hun eigen belang goed aan doen te bedenken, dat hun arbeid werkelijk een laag geschoolde arbeid is en dat geen ander werk zo gemakkelijk is te leren en in verhouding tot zijn kwaliteit zo ruim wordt beloond en dat er geen andere arbeid is, die door een korte opleiding van de minst ervarene zo snel en door velen kan worden eigen gemaakt… De machinerie van de patroon speelt werkelijk een veel belangrijkere rol bij de productie dan de arbeid en bekwaamheid van de arbeider, welke in een opleiding van zes maanden door een boerenjongen kan worden geleerd.”‘ (Vertaling door I. Lipschits, 1967.)

In Shut Up Shut Down (Coffee House Press, 2008) van de Amerikaanse dichter Mark Nowak komt er vrijwel geen master aan het woord, maar worden we vooral door de ogen van de ontslagen arbeider deelgenoot van de macht van ‘de machinerie van de patroon’:

‘My stomach dropped to the floor. It was like my stomach was hit by a 10-ton brick. We knew for the last few years that things weren’t the best, but we never expected this. It’s just unbelievable.’

Het is de onmacht die raakt, het onvermogen om iets aan de situatie te doen. In ‘Hoyt Lakes / Shut Dow’ citeert Nowak uit krantenberichten over de sluiting van diverse mijnen van de firma LTV Steel. Het gedicht opent met een uitspraak van baas Richard Ripple:

‘It’s important to note that this is not a people issue.’

Wat een ongelooflijke lul, is het enige wat ik kan uitbrengen na het zoveelste schrijnende citaat van een gedupeerde:

‘LTV is pulling an Enron. They’re reorganizing on the backs of the people who built the company. If they take over, I won’t get a pension until I’m 62, and then it will be only about $400. I’m a veteran who served in Vietnam for a year and in the Persian Gulf for five months. Now, the government is going to help me – right out onto the street.’

(Dit bericht verscheen eerder, op 26-06-2010, op 1hundred1.blogspot.nl.)