Het gedicht als revolutionaire gebeurtenis (14)

Gertrude Stein (Tender Buttons, 1914):

EEN DOOS.

Uit vriendelijkheid komt roodheid en uit lompheid komt al gauw dezelfde vraag, uit een oog komt onderzoek, uit selectie komt pijnlijk vee. Dan is de orde dus dat een witte wijze van rond zijn iets is wat een pin suggereert en het is teleurstellend, is het niet, het is zo rudimentair om te worden geanalyseerd en om een fijne stof afwijkend te bekijken, bedenkelijk is het bezit van een groene stip niet naar rood maar om opnieuw aan te stippen.

Gertrude Stein
Vertaling Ton van ’t Hof

Er komt van alles uit Steins doos, maar van de doos zelf kan geen beeld worden gevormd. Marjorie Perloff spreekt over dit gedicht als een deconstructie van boxness, ‘doosheid’. Hier staat geen vertoon maar een functie centraal.

Joseph Kosuth: ‘De gebeurtenis die deed beseffen dat het mogelijk was om “een andere taal te spreken” in de kunst die ook nog ergens op sloeg, was Marcel Duchamps eerste pure readymade. Met die readymade veranderde de focus van de vorm van taal naar wat er werd gezegd. Wat betekent dat het de aard van de kunst veranderde van een kwestie van morfologie naar een kwestie van functie. Deze verandering – van “verschijning” naar “conceptie” – vormde het begin van de “moderne” kunst en die van de “conceptuele” kunst.’

(Dit bericht verscheen eerder, op 01-05-2011, op 1hundred1.blogspot.nl.)