Tagged:Jelle Broers Brandsma Wissel reactie discussies | Sneltoetsen

  • tonvanthof 16:25 op 2 December 2017 Permalink | Beantwoorden
    Tags: Anne Romkes, , Brant Jelles, Broer Brands Haagsma, Jelle Broers Brandsma, Johan Winkler, ,   

    In de Friesche Naamlijst van Johan Winkler (1898) lees ik dat de uitgang sma betekent: ‘zoon, afstammeling of horige’ van. De strekking van Brandsma zou dan zijn: Brands zoon, de zoon van de man die Brand (of Brant) heette. Brand zou dan weer een verbastering van het aloude Brandrik kunnen zijn.
         Al langere tijd vraag ik me af waarom Jelle Broers en zijn zoon Johannes Jelles in 1811 de naam Brandsma aannamen. Bovenstaande zou een aanknopingspunt kunnen zijn: wie weet heette de grootvader van Jelle Broers, die ik op dit moment nog niet ken, wel Jelle Brands. Of zijn overgrootvader Brand Jelles. Op Alle Friezen vind ik één hit voor ene Brant Jelles: in het Ondertrouwregister van het Gerecht te Dokkum valt te lezen dat Brant Jelles, wonende te Kollum, en Anne Romkes, wonende te Dokkum, op 5 februari 1663 in ondertrouw zijn gegaan. Ook Broer Brands levert een treffer op, maar dan met betrekking tot een document van latere datum, uit 1848, waarin de naam Broer Brands Haagsma voorkomt. De les die ik uit dit alles trek is dat Brandsma heel goed zou kunnen verwijzen naar een vroege voorvader die Brand, Brant of Brandrik heette.
         Wat ik ook overwogen heb, maar nu wat minder aannemelijk vind, is de mogelijkheid dat Brandsma een geografische oorsprong heeft. In de Friesche Naamlijst zijn ook plaatsnamen opgenomen waarin brand of brant voorkomt, bijvoorbeeld: Brantgum, een dorp in West-Dongeradeel, Brandemeer, een meer in Lemsterland, Branda, een voormalige state onder Nes in Dongeradeel, Brandtjewijk, veenvaart onder Surhuisterveen, en Brandtjeklooster, een buurt in Leeuwarden. Uitsluiten kan ik een geografische herkomst niet, maar vanwege de uitgang sma gok ik vooralsnog op de man die Brand heette.

    Weliswaar grijze, maar heerlijk koude dag; de winter is in aantocht. Straks Wim en Annemiek op bezoek. Veul boodschappen gedaan en veul eten voorbereid. Daarna de haard aangestoken.

    42C762A0-F886-4A78-BE6C-0EAD7F70FD73

    Emmakade, Leeuwarden, 2017 © Ton van ‘t Hof

     
  • tonvanthof 17:18 op 30 November 2017 Permalink | Beantwoorden
    Tags: Hiltje Johannes Brandsma, Jelle Broers Brandsma, Jeltje Brandsma, , Marijke Ietses Tamminga, Trijntje Keimpes de Vries   

    Ik droom wat af de laatste tijd. Wat een goed teken schijnt te zijn: als je een droom kunt onthouden kom je uit de o zo noodzakelijke remslaap. Vannacht twee: over een huisspin en een seksfeestje dat tot onze opluchting niet doorging.

    Hennie’s oudvader, Johannes Jelles Brandsma, trouwde tweemaal, eerst met Trijntje Keimpes de Vries in 1801 en daarna met Marijke Ietses Tamminga in 1816. Omdat ik uit andermans stamboom 1840 als Trijntjes sterfjaar had overgenomen, heb ik lange tijd gedacht dat Johannes na twaalf of dertien jaar huwelijk van haar gescheiden was. Vanochtend ontdekte ik echter dat Trijntje ten tijde van het huwelijk van haar dochter Jeltje in 1827 al niet meer leefde. Johannes en Trijntje kregen samen minstens vier kinderen, van wie de laatste in 1808. Trijntje moet dus tussen 1808 en 1827 gestorven zijn. Omdat scheiden in die tijd uiterst lastig was, lijkt een vroegtijdig einde aan hun huwelijk door een onverwachte dood van Trijntje me nu aannemelijker.
         Opnieuw is me duidelijk geworden dat er bij het samenstellen van stambomen fouten worden gemaakt. Alles wat je overneemt van anderen moet je toetsen, elk feit dat je presenteert dient met bewijzen, liefst officiële documenten, gestaafd te zijn.
          Johannes kwam in 1781 als zoon van Jelle Broers en Hiltje Johannes te Stiens ter wereld en stierf in 1838, bijna zevenenvijftig jaar oud, in Ljouwert. Met zijn tweede vrouw, Marijke, kreeg potente Johannes nog vijf kinderen. Als werkman, arbeider en winkelier heeft hij blijkbaar het kostje voor het grote gezin steeds bijeen weten te scharrelen. Het zal niet altijd eenvoudig zijn geweest.
          Hieronder een foto van het document uit 1811 waarin Johannes de naam Brandsma (geschreven Brantsma) aanneemt.

    868DEAC8-054B-4E1F-9720-97166E6107DE

     
  • tonvanthof 17:43 op 27 November 2017 Permalink | Beantwoorden
    Tags: , , Jelle Broers Brandsma, Jeroen van den Heuvel   

    Oudgrootvader, ik had er nog nooit van gehoord. Maar Jelle Broers Brandsma is Hennie’s oudgrootvader. Er zitten zes generaties tussen hen in. Hij werd omstreeks 1753 geboren in Finkum, Feinsum in het Fries, een gehucht dat tien kilometer ten noorden van Leeuwarden ligt. Soms fietsen we er langs of doorheen. Een kerk en nog geen vijftig huizen. Vroeger woonden hier monniken en een rijke familie, die veel grond bezaten. En er stond een state, waar knechten werkten. Wie weet Jelle Broers wel. Ik heb drie beroepen van hem kunnen achterhalen: koemelker, arbeider en gaardenier.
         Zou er over twee- of driehonderd jaar ook iemand in míjn verleden wroeten? Als de wroeter dan nog toegang zou hebben tot mijn WordPress- of Facebookberichten, dan zou hij of zij weten hoe ik er anno 2017 uit zag en wat ik toen zoal deed en dacht! Van Jelle Broers is nauwelijks meer iets bekend. Enkele feitjes nog: dat hij in 1780 met Hiltje Johannes trouwde, en met haar een zootje kinderen kreeg, om vervolgens in 1826, op 73-jarige leeftijd te sterven, in Stiens, niet ver vanwaar hij geboren werd. O ja, hij en zijn kinderen en kleinkinderen namen in 1811, toen het dragen van een familienaam verplicht werd, de naam Brandsma aan, ook wel Brantsma geschreven. Helaas geen woord over het hoe en waarom.

    Vanmiddag is Jeroen van den Heuvel langs geweest. Aangenaam gesprek over Ooteoote o.a. en het uitgeven van poëzie.

    Korenvelden bij Finkum, Dirk Beintema, 2014, 70 x 80 cm, olieverf op doek

     
c
Maak een nieuw bericht
j
volgende post/volgende reactie
k
vorige post / vorige opmerking
r
Beantwoorden
e
Bewerken
o
toon / verberg reacties
t
ga naar boven
l
ga naar log-in
h
hulp weergeven/verbergen
shift + esc
Annuleren
%d bloggers liken dit: