14.26 u. We zaten al om 11.15 u. (‘Anders komt het er nooit van!’) in de bioscoop voor Ruben Smits Wad. Overleven op de grens van water en land. Fenomenale film over een fenomenaal natuurgebied. Ik kon wel janken, zo mooi. Het wad en zijn eilanden: daar voelen we ons thuis. We bezoeken de Friese waddeneilanden (Texel vinden we te groot & te druk) niet voor niks twee- of driemaal per jaar. Prachtige beelden van haviken die jagen op duiven (succesvol) en spreeuwen (fiasco). Ook uniek: de gevaarlijke dagmars van moeder bergeend en haar kroost van het geboortenest, dat ver in de duinen lag, naar zee. Niet alle jongen doorstonden de monstertocht. De film is een aaneenschakeling van overlevingsstrategieën.

Toen we uit de bios kwamen stortregende het. Onder de plu naar de markt waar we een patatje oorlog met ui (Hennie) en twee harinkjes (ik) aten.

17.08 u. Taal en gedachten zijn geen gelijksoortige grootheden, benadrukt Iris Murdoch in haar essay Thinking and Language (1951). Probeer gedachteassociaties maar eens onder woorden te brengen of, omgekeerd, via een beschrijving in het hoofd van iemand anders te kruipen. Alsof ervaring door een grofmazig net van taal glipt. Gedachten (denkbeelden, concepten) komen (lang) niet altijd in de vorm van taal in ons op, betoogt Murdoch, en de poging om ze te verwoorden hoeft niet per se tot frustratie te leiden maar kan ook uitlopen op een vernieuwing van taal. ‘En dat is par excellence de taak van poëzie.’ Aldus Iris Murdoch.

Poëzie als taalvernieuwer Volgens mij is dat maar een deel van het verhaal. Murdoch dichtte dan ook niet.

19.14 u. Effe samen een potje zitten brullen. Om wat geweest is, en achter ons ligt. Opluchting ondersteund door een glas wijn & een grappa. Op de achtergrond Vivaldi, recomposed by Max Richter. Hoeveel tranen wil je hebben?

20.46 u. Open haard aan, eerste keer dit najaar.

02F68F95-80FC-4826-9E73-250454E1BE52
Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof

06.34 u. Nam instemmend notie van Joris Luyendijks column in De Correspondent: ‘Ralph Hamers is eindverantwoordelijke bij ING en verwacht daarvoor een miljoenensalaris. Nu blijkt dat zijn bank een serieuze rol speelde in de Nederlandse onderwereld. Als hij dit wist, is Hamers zelf een crimineel. Als hij het niet wist, is hij op zijn minst incompetent.’

Het idioot hoge salaris van Hamers alsmede zijn laatdunkende houding jegens de gewone burger waren voor mij enkele jaren geleden de doorslaggevende redenen om mijn ING-rekening op te zeggen en over te stappen naar de Triodos Bank.

08.34 u. Frederic Jameson:

‘It seems to be easier for us today to imagine the thoroughgoing deterioration of the earth and of nature than the breakdown of late capitalism; perhaps that is due to some weakness in our imaginations.’

17.25 u. Hennie kwam de auto uit en zei: ‘Dit is het.’ In the middle of nowhere. Bouwjaar 1930. Opknappertje. Perceeltje van 620 m2. En weet je: ik geloof dat ze gelijk heeft. Dinsdag gaan we binnen kijken.

967970DC-07C1-41CA-A066-2A6C1EDA61AA
2018 © Ton van ’t Hof

14.03 u. Onderweg naar de theetuin in Slappeterp opnieuw de mogelijkheden van een tiny house besproken. Het mag ook een bestaand huis zijn dat we verduurzamen; als het maar piepklein is, zich op een afgelegen plek bevindt en voldoende grond heeft voor een moestuintje. Wat we, op abstracter niveau, willen is: kleinere ecologische footprint, lagere vaste lasten, meer rust. Ook tegen elkaar gezegd dat Tim snel uit zijn huidige flat weg moet om in een meer inspirerende omgeving aan zijn herstel te kunnen werken. Via Messenger bevestigde hij dit. Als we terug zijn van vakantie zullen we hem hierbij helpen.

17.22 u. Koffers deels gepakt. Regenjacks mee, want volgens de weersverwachting krijgen we volgende week ook een flinke plens regen over ons uitgestort. Wat we overigens niet zo erg vinden, omdat we van gematigde temperaturen en mooie luchten houden.

19.12 u. Begonnen in mijn eerste Brusselmans, Hij schreef te weinig boeken (2017), en tot nu toe is het behelpen: ‘De boer stak z’n enorme penis in de anus van de vrouw van de postbode. Ondertussen vingerde hij zichzelf want hij had een levensechte kunstkut vastgemaakt in z’n kruis. Hij had ook een koppel kunsttieten op z’n borst gekleefd, en de vrouw van de postbode kneep in de tepels van die kunsttieten en gilde: “Moeder, wat hou ik toch van je lekkere memmen!”’ Kamagurkaësk? Ik moet nog ruim 800 bladzijden.

EF6617A0-515F-4098-A4DB-745AEB6A4FE6

12.10 u. Struikelde in het Leeuwarder Bos over Schotse hooglanders en een familie zwanen. Huisdieren zowat.

16.35 u. Sjoukje Hoitinga was Hennie’s laatste voorouder (grootmoeder van moederskant) die ik nog beschrijven wilde. Vanmiddag heb ik alle feiten op een rijtje gezet:

  1. Sjoukje werd op 10 oktober 1891 in Dronrijp geboren. Ze was het zesde kind in een arm gezin. Al op vierjarige leeftijd verloor ze haar vader, Roelof Hoitinga, en toen ze twintig was verscheidde haar moeder, Fokje Lieuwes Dijkstra.
  2. Toen ze in juni 1914 met de elf jaar oudere Dirk Zijlstra trouwde, werkte ze als dienstbode in Franeker. Samen zouden ze een sober bestaan leiden, waarin Dirk regelmatig van laagbetaalde baan wisselde (ovenknecht, werkman, arbeider, krantenbezorger) en er nog vaker werd verhuisd (Ried, Herbaijum, Den Helder, Deinum, Dronrijp).
  3. Ze kregen elf kinderen: Syds, Roelof, Elisabeth, Fokje, Tietje, Grietje, nog een Grietje, Anne, andermaal een Grietje, Hans, en Piet. Syds trouwde met een Duitse en zou in 1963 in Duitsland overlijden. Roelof trouwde, terwijl hij in Nederlands-Indië zat, met de handschoen. Elisabeth en Fokje waren een tweeling. Tietje zou Hennie baren. De eerste twee Grietjes overleden op jonge leeftijd. Het laatste Grietje is de enige die nog in leven is. Arme Piet zakte in januari 1946 op tienjarige leeftijd door het ijs en verdronk in het steenkoude water. In 1926 was er ook nog een ‘levenloos’ meisje aangegeven.
  4. Dirk overleed in 1947 op 66-jarige leeftijd aan een zwak hart. Als er al sprake van een nabestaandenpensioen was, dan was dat ongetwijfeld klein. Ik vermoed dan ook dat Sjoukje na de dood van Dirk mede op financiële gronden van Deinum naar Bitgum verhuisde, waar ze hertrouwde met weduwnaar Jacob van der Schaaf. Over deze periode heb ik maar weinig informatie kunnen achterhalen. Jacob gaf in 1961 de doodssnik en Sjoukje blies haar laatste adem in 1969 uit. Ze stond, zei Hennie, te boek als een ‘pittige’ vrouw. 

20.21 u. Eerst neef Ruud gefeliciteerd met zijn verjaardag, daarna in Café de Bak een bakhap gegeten.

FBC62B6A-6492-4C98-AF31-172CD6F0FD36
Leeuwarder Bos, 2018 © Ton van ’t Hof

08.27 u. Telkens als ik het espressoapparaat aanzet vliegt de hoofdschakelaar eruit. Nu geen tijd om me er in te verdiepen.

17.13 u. Weer thuis na een dagje Almere. De oranjekoek en bonbons die we hadden meegenomen werden met smaak genuttigd. Mijn vader vertelde honderduit zonder de dot botercrème op zijn bovenlip op te merken. Daarna kwam de fles witte wijn op tafel en trakteerde mijn moeder zichzelf op een glaasje Baileys. Het was net 11.15 u. geweest. Omdat ik nog moest rijden dronk ik, echt waar, Spa rood. Mijn vader vroeg of ik bij bol.com een paar boeken van Ilja Gort voor hem wilde bestellen: ‘Die man maakt niet alleen lekkere wijn maar is ook nog een verdomd goeie schrijver!’

Trok rond lunchtijd de koelkast open: ‘Ma, de ontbijtspek is een maand over de datum.’ ‘Oh ja? Daar let ik nooit op.’ ‘Die kun je niet meer eten hoor.’ ‘Wat jammer nou,’ zei ze, ‘ik had net zo’n zin in gebakken eieren met spek!’ Gelukkig waren er nog olijven en een heerlijk stuk overjarige kaas.

Op de terugweg een wandelingetje gemaakt door Ossenzijl en bij de brug, op het terras van De Drie Musketiers, een bitterballetje gepakt. Ons voedsel trad nadrukkelijk op de voorgrond vandaag.

71E7E715-5C11-4498-A62C-26545FCCBD4D
Ossenzijl, 2018 © Ton van ’t Hof

17.37 u. We zitten in de tuin, de zon schijnt. Vanuit de binnenstad waaien monsterachtige geluiden naar ons toe, afkomstig van het metal festival Into The Grave. Wat een lol. Ik drink een Chaamse tripel, Blonde Snol, waaraan ze een pietsje koriander hebben toegevoegd. Best lekker.

Hennie leest de krant en zegt: ‘Er komen geen muggen voor op IJsland.’ Ik kan haar maar moeilijk geloven. ‘Echt waar, het staat hier.’ Ik dagdroom heel even van een vakantie op dat verre vulkaaneiland, hoor dan sirenes. Buig me achterover en sluit mijn ogen.

17.58 u. Beantwoord een e-mail van iemand die net uit een psychose gekomen is.

20.12 u. Kijk naar voetbal: Heracles komt in de 84e minuut met een fraai afstandsschot op voorsprong tegen Ajax: 0-1. Even later kopt De Ligt de gelijkmaker binnen: 1-1. Begroting Ajax: 90 miljoen; Heracles: 11,7 miljoen.

20.44 u. Kijk naar de Europese kampioenschappen atletiek in Berlijn, finale 200 m: Dafne Schippers 2e, Jamile Samuel 3e. Ik heb zelf op jeugdige leeftijd en een blauwe maandag lang atletiek beoefend. Op aanraden van mijn gymleraar. Met de tram richting Kijkduin, alleen, negen of tien was ik. Ik bleek op alle onderdelen aardig mee te kunnen maar blonk nergens in uit. Uiteindelijk koos ik voor voetballen. Wat ik me ook nog herinner: een atletiekmeisje met rood haar en sproeten. We zaten altijd een stukje in dezelfde tram, maar ik durfde haar niet aan te spreken.