Om 02.15 uur wakker. Gevolgd door een gedachtestroom over zaken die nog geregeld moeten worden met betrekking tot de verhuizing van ma. Opgestaan toen de kerkklok vier keer sloeg.

Brief ontvangen waarin staat dat de as van pa op 5 juli jl. verstrooid is vanuit een vliegtuig over de Noordzee. Toen dit aan ma werd voorgelezen zei ze lachend: ‘Dat vind-ie leuk hoor, uit het vliegtuig!’

Zag een vlog over een gezellig samenzijn in een verlaten sanatorium in het Georgische plaatsje Skaltoebo, waar heet bronwater door de straten loopt. Een Georgiër, Wit-Russin en Londenaar brachten een toost uit op hun vrijheid & Europeaan-zijn. Kennelijk rekbare begrippen. En waarom ook niet!

Je zoekt het een, vindt iets anders:

  • de geboorte- en overlijdensakte van mijn overgrootvader Geert Leupen: geboren op 28 oktober 1863 in Gasteren (DR), overleden op 28 juli 1939 in Epe (GD);
  • de vermeldingen van de geboorte van mijn moeder in de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant en De Gelderlander, beide op zaterdag 19 oktober 1935;
  • vijf edities van het Algemeen adresboek van de stad Nijmegen en omliggende dorpen, waaruit blijkt dat mijn grootvader Harm Geert Leupen van 1936-1951 met zijn gezin aan de Postdwarsweg 15 te Nijmegen woonde en al die tijd het beroep van ‘kellner’ (sic) uitoefende.

Laat ik nou onlangs met Tim tijdens onze 2-daagse wandeltocht in Drenthe in de uitspanning Pannenkoekenboerderij Brinkzicht te Gasteren thee met gebak hebben geconsumeerd! En mijn moeder is dus op een woensdag geboren (weetfeitje).

kelner: ‘ober, bediende in café of restaurant’; ontleend aan Duits Kellner, ontwikkeld uit Oudhoogduits kellenāri ‘keldermeester, beheerder van de voorraadkelder’, ontleend aan middeleeuws Latijn cellenarius, afleiding van klassiek Latijn cellārium ‘voorraadkelder, wijnkelder’.

Bovenop de stapel lag een familiefoto waarop een van mijn overgrootmoeders van moederskant centraal staat, Maria Spann, geboren Eerden. Ze poseert samen met twee dochters, hun echtgenoten en een zootje kleinkinderen. Links heeft mijn grootvader Harm Geert Leupen een hand op de schouder van zijn oudste dochter (mijn moeder) gelegd, en helemaal rechts kijkt mijn grootmoeder Gerarda met nauwverholen trots in de camera. Ik schat dat deze foto in 1947 genomen is. Mijn overgrootmoeder is dan al enkele jaren weduwe.

Via het Gelders Archief vond ik een kopie van haar geboorteakte: Maria Eerden werd op 20 maart 1876 in Millingen aan de Rijn geboren. Haar vader Jacobus was op dat moment 37 jaar oud en riviervisser van beroep, haar moeder Margaretha, meisjesnaam De Bruijn, was twee jaar jonger dan Jacobus en zwaaide de scepter over het huishouden.

Stomtoevallig kreeg een oudere broer van Jacobus, Hermanus, op dezelfde dag eveneens een dochter: Helena. De vader van deze broers, Cristoffel Eerden, blijkt voordat hij riviervisser werd militair te zijn geweest. Hij is de derde militair die ik tot nu toe in mijn stamboom ben tegenkomen—de twee anderen zijn mijn vader (KVV’er geweest) en ikzelf. Ik heb nog veel uit te zoeken. Elke nieuwe genealogische vondst roept nieuwe vragen op.

Wat ik vandaag via allefriezen.nl nog meer over de familie Leupen te weten kwam:

Vermoedelijke geboortejaren van mijn overgrootouders:
1863: Geert Leupen;
1867: Geertruida Rutgers.

Met betrekking tot hun kinderen:
1910: geboorte zoon Harm Geert, mijn grootvader;
1911: geboorte zoon Evert Geert;
1914: huwelijk dochter Lammegien, dan 22 jaar oud;
1918: overlijden zoon Roelof, dan 16 jaar oud;
1919: huwelijk dochter Annechien, dan 23 jaar oud;
1929: huwelijk zoon Willem, dan 32 jaar oud.

Woonplaatsen van Geert en Geertruida:
1910: Oosterwolde;
1911: Oosterwolde;
1914: Oosterwolde;
1918: Kampen;
1919: Kampen;
1920: Fochteloo (nabij Oosterwolde);
1921: Oosterwolde;
1922: Weperpolder (nabij Oosterwolde)
1929: Epe.

Beroepen van Geert:
1910: landbouwer;
1911: landbouwer;
1914: landbouwer;
1918: koopman;
1919: slager;
1929: koopman.

Met betrekking tot de dood van mijn overgrootouders:
1942: overlijden van Geertruida te Assen. Ze was op dat moment weduwe van Geert en woonde weer in Oosterwolde.

En dan is er nog een kwestie met betrekking tot een boerenplaats te Oosterwolde, waar Geert een bod op uitbrengt en die hem begin 1918 ‘provisioneel’ wordt toegewezen. In het Lycaeus Juridisch Woordenboek vind ik onder het kopje ‘provisionele en finale toewijzing’ de volgende uitleg:

‘Soort akte of proces-verbaal uit de 19de en begin 20ste eeuw, waarin de notaris het geveilde onroerend goed zonder voorbehoud aan de hoogste bieder toewijst. De hoogste bieder weet dan zeker dat hij het huis kan kopen. De akte ‘provisionele toewijzing’ wijst erop dat toewijzing plaatsvindt onder voorbehoud van toestemming van de verkoper, omdat de hoogst geboden prijs kennelijk lager is dan de minimumprijs die de verkoper wilde hebben.’

Eind 1921 koopt Geert vastgoed in Oosterwolde voor het bedrag van fl. 8845. Mogelijk betreft het de boerenplaats waar hierboven sprake van is. Begin 1922 spreekt een notaris echter een royement uit, wat vermoedelijk betekent dat Geert met betrekking tot de koop een ‘waardeloze’ hypothecaire inschrijving had overlegd.

Het heeft er alle schijn van dat mijn overgrootvader met betrekking tot de koop had gebluft, onvoldoende kapitaalkrachtig was geweest.

Saillant in dit verband zijn twee gerechtelijke vonnissen die in deze periode worden uitgesproken: (1) in mei 1920 worden Geert en zonen Jan en Willem schuldig geacht aan huisvredebreuk, en (2) in augustus 1921 gaat zoon Jan wegens brandstichting negen maanden het gevang in.

Wellicht hebben deze delicten iets met de aankoop van de boerenhoeve te maken; je weet het niet.

Mijn grootvader van moederskant, Harm Geert Leupen, was de échte Fries in onze familie. Hij werd op 16 december 1910 in Oosterwolde (FR) geboren, dat twintig kilometer ten westen van Assen ligt, op de grens tussen Friesland en Drenthe. Zijn ouders, Geert Leupen en Geertruida Rutgers, kwamen uit de buurt van Rolde, niet ver van Assen.

Vanochtend vond ik op allefriezen.nl de geboorteakte van mijn grootvader. Daarin las ik dat hij om vijf uur ‘s ochtends werd geboren, dat zijn vader op dat moment landbouwer was en zijn moeder zonder beroep.

Leupen is een ongewone naam. Volgens de Nederlandse Familienamenbank droegen in 1947 slechts 154 personen in Nederland die naam en zestig jaar later 254.

Een vijftien jaar oudere zus van mijn grootvader, Annechien, huwde in 1919 met Alle de Jong uit Makkinga, dan arbeider van beroep. Ze zullen hun hele leven lang in Oosterwolde en omgeving blijven wonen. Vanmiddag bezocht ik hun gemeenschappelijke graf op de Algemene Begraafplaats aan de Pradingaweg te Oosterwolde.