19012017

~ Een goede vriend van mij is geboren in het stadje Fontainebleau, dat even ten zuiden van Parijs ligt. Zijn vader werkte als Nederlandse militair bij een NAVO-eenheid die daar toentertijd gelegerd was. Claude Monet heeft nog voor het uitbreken van de Frans-Duitse oorlog in 1870 regelmatig in de bosrijke omgeving van Fontainebleau geschilderd. Daar berichtte ik hier al eerder over.

img_1279
Topografische kaart van Fontainebleau en omgeving, editie P. Lacodre, 1895

Gisteren liep ik door het Bos van Ypey en zag daar licht Veronesegroen mos, een kleur die me aan schilderijen van Monet deed denken. Impressionisten waren dol op dit groen. Het synthetische pigment waarmee de verf wordt gekleurd is giftig en kende ook enige tijd een toepassing als insecticide.

96ea1f61-1ada-41e7-a041-910ad8e73294
Landschap 58, Bos van Ypey, Tytsjerk, 2017 © Ton van ’t Hof

Vanochtend ben ik op zoek gegaan naar het Veronesegroen in Monets oeuvre en vond al ras twee schilderijen, die hij in de jaren zestig van de 19e eeuw in de bossen rondom Fontainebleau schilderde en waarin het groene pigment mogelijk is verwerkt. We zien zandpaden en eikenbomen. Wat een pracht. Op het eerste schilderij lijkt de zomer net aangebroken en op het tweede is het alweer herfst. Van het pad op het tweede schilderij, dat naar het dorp Chailly loopt (zie ook topografische kaart hierboven), vond ik ook nog een foto van Gustave Le Gray, die hij omstreeks 1856 maakte.

art-monet.com
‘Route en fôret’, Claude Monet, 1864, 42,5 x 59,3 cm, privécollectie
Le Pavé de Chailly
‘Le pavé de Chailly’, Claude Monet, 1865, 42 x 59 cm, Musée d Orsay, Parijs
img_1277
‘Perspective du pavé de Chailly, autre ciel nuageux’, Gustave Le Gray, ca. 1856

~ Gelezen: Grafreizen van Boudewijn Büch, in opdracht van de Vereniging voor Crematie AVVL ter gelegenheid van haar 75-jarig bestaan, 1919-1994. Een vlot geschreven werkje, waarin Büch verslag doet van eigen en andermans (omgevallen boekenkast) bezoekjes aan beduidende en onbeduidende godsakkertjes. Op een oorlogsbegraafplaats in de buurt van Ieper:

‘[D]e zerk van Harold Rowland Hill – gesneuveld in 1917 op 22-jarige leeftijd – die onder zijn naam de extra-tekst (door nabestaanden betaald) heeft: “I’m allright mother, cheerio.”‘

Op de omslag staat een foto van het graf van de Noor Hans Albert Gulliksen, dat op Deception Island, Antartica te vinden is. Gulliksen was, toen hij in 1928 op 56-jarige leeftijd overleed, als timmerman werkzaam in de walvisindustrie. Over Gulliksen wordt in dit boekje overigens verder niet gesproken.

850d2e81-b33b-42e7-a94e-4642d0054820

Het bos van Fontainebleau

Monet (6)

Ten zuiden van Parijs ligt het stadje Fontainebleau. In het gelijknamige kasteel hebben eeuwenlang Franse koningen en keizers gewoond, van wie Napoleon III de laatste was. Ze jaagden in het omringende bos, dat met een huidige doorsnee van ca. 25 km nog altijd een van de grotere bossen van Europa is.

Eind 18e eeuw ontdekten kunstenaars de schoonheid van het bos van Fontainebleau. Schilders, die in de openlucht naar de natuur wilden schilderen, gingen voorop, gevolgd door schrijvers en later ook fotografen. Het gevarieerde landschap, dat bestaat uit dicht bos, rotspartijen, kloven, zandverstuivingen en meertjes, werd in die dagen ook wel ‘bos van dromen en het leven’ genoemd.

img_0979
‘Boom, het bos van Fontainebleau’, Gustave Le Gray, 1856

In de zomer van 1863 arriveerde Monet voor de eerste keer. Hij is dan 22 en heeft net zijn militaire dienst achter de rug. Met zijn schildervrienden Pierre-Auguste Renoir, Alfred Sisley, and Frédéric Bazille trekt hij het bos in om dat wat ze zien op het doek vast te leggen: geen verhevenheid maar realiteit. Uit onderstaand schilderij, dat Monet in 1865 in Fontainebleau schilderde, spreekt zijn fascinatie voor licht al. De bomen worden hier gebruikt om ons op het vallende zonlicht te wijzen, spel van licht en donker. En de kleurencombinaties geven de zomer zo goed weer, dat je de warmte bijna voelt hangen.

img_0975
‘Het bos van Fontainebleau’, Claude Monet, 1865, 50 x 65 cm, Kunstmuseum Winterthur, Zwitserland