Niet alle dagen hebben genoeg aan hun eigen last

De poëzie is een veranderlijke grootheid. Dat realiseerde ik me weer eens toen ik gisteren twee gedichten las die allebei een seizoen bezingen maar in publicatiedatum bijna negentig jaar verschillen. Het oudste gedicht is van S. Bonn en verscheen voor het eerst in 1924. Ik kwam het tegen in de onlangs door NPE uitgebrachte digitale herdruk van Bonns bundel Jonge Mei.

‘T IS LENTE!

Nu bloeit de meidoorn om het huis
de koekoek roept in verre boomen,
bloemen dekken van pad het gruis
de Zon! de lente is gekomen.

Gij wordt genoodigd tot den disch,
gij wordt genood tot komen,
uw zetel staat, uw rustbed is
verscholen achter droomen.

Het jonge licht, de jonge dag
die zullen niet begeven:
kom lief, kom lief, kom mee en lach
om lente in de dreven,
’t is lente in de dreven

S. Bonn

Het andere gedicht is van Guido Utermark en verscheen vorige week bij uitgeverij Leida op papier in het chapbook Medewerker beleidsbeïnvloeding. Utermark heeft het over de nazomer o.a.

JIJ STEEKT ALLES OP MIJ

Hij schiet met een waterpistool
naar de zon, die ogen
brandt in dorre bladeren

karmozijnkleurige kevers klimmen
over zwarte bessen
veroorzaken een inzicht

de muziek
techno Vivaldi
stopt niet

postdestinatie
prijsopgave achteraf

Guido Utermark

De frisse lente en warme nazomer geven aanleiding tot dezelfde tijding: Maak je geen zorgen voor de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Bonn brengt dit bericht in een helder, gestructureerd gedicht, terwijl Utermark zich van een troebeler vrij vers bedient. Tussen 1924 en 2013 zit een wereld van verschil.

‘Postdestinatie’ komt niet in de Van Dale of het Groene Boekje voor, Google geeft een handjevol zoekresultaten. Het begrip staat haaks op predestinatie en betekent nabeschikking, wat in theologische zin wil zeggen dat de mens invloed heeft op zijn eeuwige bestemming, heil of verdoemenis. Met het gebruik ervan geeft Utermark aan zich niet zonder meer te willen rollen in de waan van de dag, maar ook verantwoordelijkheid te voelen voor de dag van morgen. Ergens tussen 1924 en 2013 stierf een geloof.

(Dit bericht verscheen eerder, op 11-05-2013, op 1hundred1.tumblr.com.)