De cirkel gerond

image

Toen Marcel Broodthaers’ (1924-1976) tweede dichtbundel Pense-Bête (1963) geen succes bleek, zette hij 44 onverkochte/onverkoopbare exemplaren vast in gips. Het object kreeg de naam ‘Le Pense-Bête’ (1964) en luidde het begin van zijn beeldend kunstenaarschap in. Online kom ik een gedicht uit deze bundel tegen. Ik weet niet van wie de vertaling naar het Nederlands is:

DE KAKKERLAK EN DE BOA

Eindelijk, ik zie nu duidelijk wie ik ben. Ik ben bang dat men mij ziet.

Ik ben een boa,
dat is wel het ergste wat een slang kan overkomen.

Elders lees ik een uitleg van dit gedicht: ‘The cockroach seems to stand for the negative, suicidal aspect of self-knowledge. Unable to face its own inner reality it would prefer to disappear altogether. The snake has already lost its own identity. In French, as in English, the word “boa” means both a “feather boa” and a constrictor snake. The feather boa is a bizarre combination of a snake, a creature which lives on the ground, and the plumage of dead birds. We imagine that for a quick, cunning creature like a snake it must be terrible to become a limp line of feathers. However, the snake/boa of the poem can only see himself as a feather boa, diminished and other.’ – Deborah Schultz

Broodthaers’ kunstwerk en zijn latere roem hebben de belangstelling voor de inhoud van zijn ‘onverkoopbare’ bundel aangewakkerd en de cirkel gerond.

Marcel Broodthaers: Strategy and Dialogue, Deborah Schultz, Uitgeverij Peter Lang, 2007