Aantekeningen bij Oil Spell van Claire Marie Stancek (Omnidawn, 2018):

spell: (1) betovering, bekoring; (2) periode; (3) aanval, golf.

Na ruim twintig bladzijden (de dichtbundel telt er 104) twee issues visibel die steeds terugkeren: aanvallen door US drones & uit de lucht vallende vogels.

Alice Notley op de achterplat: ‘The subject is drone bombings cum environmental destruction, and that is “the subject” at this time.’

In de noot achterin staat dat er wordt geciteerd (‘quoted, rewritten, condensed, and scrambled’) uit vier bronnen:

  • The Mysteries of Udolpho van Ann Radcliffe (1764-1823, geboren in Londen, schreef vooral romantische thrillers);
  • Grasmere Journals van Dorothy Wordsworth (1771-1855, jongere zus van William, schreef gedichten en hield een dagboek bij);
  • IUCN Red List of Threatened Species;
  • Een uitgelekt document van de Pakistaanse regering, waarin aanvallen door drones van de CIA worden vermeld.

Veel gedichten (meer dan de helft) hebben dezelfde karakteristieke vorm, waarin twee of meer onafhankelijke stemmen een verband aangaan (contrapunt). Een voorbeeld, in mijn vertaling:

nycticorax nycticorax = kwak, een van de kleinere leden van de reigerfamilie.
accipiter brevipes = Balkansperwer; in het Engels Levant sparrowhawk.

Alsof ik door een door bommen verwoest landschap loop, overal waar ik kijk zie ik scherven, brokstukken, fragmenten: ‘ZILVER / REIGER onheil / embryo met modder / blaren | wat je verdooft / spuwt vuur | welke as / verstuif je | op dit schriele / meisje je snelt / voorbij maar je bent het niet / spikkels in teer’.

Het is nacht, dan weer dag, het is zonnig of het sneeuwt, we zien torens, kastelen, kerken en ruïnes tussen bomen of in grasland staan, we kijken uit over moerassen en over zee, er worden nesten vernield van zowel arctische als tropische vogels, we lezen over industriële vervuiling, mediaoorlogen, geheime militaire operaties, seksuele onderdrukking, klimaatverandering & politiegeweld; de wereld staat in brand.

Oil Spell is een eco-apocalyptische bundel, waarin Stancek haar lezers wijst op de schandelijke vernietigingsdrift van de moderne mens.

En nergens een sprankje hoop.

De vorm volgt de destructie, taal wordt aangetast, woorden vervallen: ‘LNCLTD / WRBLR SPLPL / SNGLNSS LGHNG’.

Een bundel die bedoeld is om ons wakker te schudden.

‘Rune geruïneerd in de lawineuze zon.

Het gebeurt niet echt op een ander moment. Een ogenblikje.’

Er komt een dag dat iedereen je vergeten is; welverdiende vergetelheid!

Iemand slaakte een kreetje.

09.20 u. Bestelde voor € 19,64 Oil Spell van Claire Marie Stancek. Nee, niet spill.

‘She subverts all trends with poems that feel entirely new.’

09.46 u. Las dat scheepsbouwers studeren op mammoetschepen waarop 50.000 containers passen.

12.54 u. ‘Peace,’ zei ik.

Bo kijkt vanuit de vensterbank naar fietsers die voorbijsjezen * sommigen hebben regenkleding aan * dan wordt het lichter * er vliegt een kraai op * Bo komt naar me toe en geeft me kopjes * hé * een regel van Ed Dorn die me te binnen schiet: ‘Waarom / kan het niet voor altijd zo blijven?’

Op de laatste bladzijde van Paul Blackburns In. On. Or About the Premises (1968) wordt vermeld dat er van deze eerste editie 3500 bundels met slappe en 1400 met harde kaft zijn gedrukt. Not bad.

Nog een klein vers van Blackburn:

OUDE KWESTIE

(voor Fee)

Waarom heeft het leven de behoefte
gecreëerd om in jezelf te praten,
terwijl er niemand is om een praatje mee te maken?

Straks reis ik af naar Deventer, voor de presentatie van het tweede nummer van petrichor.

Paul Blackburn, 2019 © Ton van ’t Hof