Americana

Trosje vinken gespot; wat een prachtige roodbruine kleur hebben de mannetjes toch!

’s Ochtends een stuk houtwal afgebroken (we maken vorderingen) en ’s middags tussen het dommelen door nog wat genealogisch speurwerk verricht.

Allereerst naar het Duitse plaatsje Hesepe, waar enkele voorouders van mij (met de achternaam Leupen) vandaan komen. Het betreft hier niet het Hesepe in Nedersaksen, waar Nederland gedurende de Koude Oorlog militairen had gelegerd, maar het dorp dat in het Graafschap Bentheim ligt, niet ver van Nordhorn en Denekamp. Dit Hesepe heeft thans driehonderd inwoners, een voetbalclub en een kapelletje dat onder monumentenzorg valt.

Honderdzeventig jaar of meer hebben er in Hesepe Leupens vertoefd. In elk geval vanaf het begin van de 18e eeuw tot eind 19e eeuw. Op een kaart uit 1630 (zie afbeelding) kom je het plaatsje al tegen, gespeld Hesope.

Niet ver van Hesope vind je op deze oude kaart het gehucht Swartecamp. Wat een toeval. Mijn oudovergrootmoeder, die trouwde met Berend Leupen uit Hesepe, heette Stine Zwartkamp. Stine werd geboren in het Duitse Haar, dat op de grens tussen het Graafschap Bentheim en Overijssel ligt. Wat blijkt, na een check op Google Maps: Haar ligt thans op de plek waar in 1630 Swartecamp lag. Wie vandaag de dag vanuit Haar Nederland binnen fietst, doet dat over de Zwartkampweg.

Bestelde twee bundels van de onlangs overleden dichter Hans Verhagen bij antiquairs; hij ontbreekt momenteel in mijn boekenkast. (Hoe zou dat komen?)

Hennie dartelde vrijwel de hele dag door de tuin; ze slaagde er in om nét aan een half uurtje op haar kont te blijven zitten.

Terug naar Hesepe & de Leupens. Ik heb nogal wat DNA-matches met mensen in de VS. Maar tot aan vandaag had ik nog geen verwanten gevonden die voorgoed de Atlantische Oceaan waren overgestoken. Nu dus wel:

1872: Jan Leupen (1851) emigreerde met zijn echtgenote Helena Lammers van Hesepe naar Kent County, Michigan.

1882: Jan Hendrik Leupen (1839) emigreerde met zijn echtgenote Fenna Gunneman van Hesepe naar Marion County, Indiana.

1882: Lucas Leupen (1866) emigreerde met zijn echtgenote Emma Ritter van Hesepe naar Marion County, Indiana.

1882: Janna Leupen (1867) emigreerde met haar echtgenoot Henry Amt van Hesepe naar Marion County, Indiana.

1882: Lokke Leupen (1870) emigreerde met haar echtgenoot August Jensen van Hesepe naar Marion County, Indiana.

1882: Harm Leupen (1873) emigreerde van Hesepe naar Marion County, Indiana.

Hypothese: Jan Hendrik & Fenna emigreerden met (vier van) hun kinderen naar de VS. Uit hoop? Omdat ze geen cent te makken hadden?

Mijn precieze relatie tot al deze personen moet overigens nog worden vastgesteld.

Duitse wortels

Uit een hele reeks officiële documenten blijkt dat Berend Leupen en Stine Zwartkamp twee oudovergrootouders van me zijn. Mijn opa van moederszijde, Harm Geert Leupen, was een achterachterachterkleinkind van hen.

Vandaag verzamelde ik uit andermans stambomen informatie over Berend en Stine die nog met officiële documenten moet worden gestaafd.

Berend en Stine zouden op 28 oktober 1772 in Nordhorn, Duitsland, in het huwelijksbootje zijn gestapt. Nordhorn ligt tegen Overijssel aan, niet ver van Denekamp.

Berend zou rond 1740 in Hesepe, Duitsland, geboren zijn, drie kilometer ten zuidoosten van Nordhorn, en Stine rond 1740 in Haar, Duitsland, tien kilometer te zuiden van Nordhorn.

Berend en Stine zouden vijf kinderen hebben gekregen: Fenne, Jan (mijn oudgrootvader), Janna, Aale en Berend.

Zowel de vader van Berend als de vader van Stine zouden Jan als voornaam hebben gehad. Jan Leupen zou rond 1710 in Hesepe ter wereld zijn gebracht. Berend zou twee broers met dezelfde voornaam hebben gehad: Harm en Harm. Hieruit leid ik af dat de eerste Harm hoogstwaarschijnlijk al op (zeer) jonge leeftijd is heengegaan.

Berend zou op 21 januari 1810 op 70-jarige leeftijd in Hesepe de doodssnik hebben gegeven. Hij zou Ackersman van beroep zijn geweest, landarbeider.

Een Duitse wortel, dus. Opvallend: ook via mijn grootmoeder van moederszijde heb ik er eentje. Iets wat overigens niet direct in mijn DNA tot uitdrukking komt. In mijn DNA-rapport wordt alleen gesproken over Britse, Ierse, Scandinavische, Italiaanse en enkele Aziatische wortels.

Maar met betrekking tot de interpretatie van DNA-gegevens heb ik nog een hoop te leren.

Stamreeks Leupen

De stamreeks van mijn grootvader van moederskant ziet er voorlopig als volgt uit:

Stamvader:
Berend Leupen

Oudgrootvader:
Jan Leupen (1775-1833)
Geboren en overleden (aan waterzucht) te Hesepe, Duitsland.
Beroep: herder.

Oudvader:
Hindrik Leupen (1810-1846)
Geboren te Hesepe, Duitsland, overleden te Gasteren (DR).
Beroep: wever.

Betovergrootvader:
Jan Leupen (1834-1893)
Geboren te Anloo (DR), overleden te Peest (DR).
Beroep: wever.

Overgrootvader:
Geert Leupen (1863-1939)
Geboren te Gasteren (DR), overleden te Epe (GD).
Beroep: wever, dienstknecht, tapper, logementhouder, landbouwer, koopman, slager.
1888-1889: 1e Regiment Veldartillerie, Utrecht.

Grootvader:
Harm Geert Leupen (1910-1992)
Geboren te Oosterwolde (FR), overleden te Heeze (NB).
Beroep: kelner, logementhouder.

Bij mijn grootvader op schoot, 1961/62