Red Juice imponeert

Hoa Nguyen werd in 1967 uit een Vietnamese moeder en Amerikaanse vader in de buurt van Saigon geboren. Ze groeide op in de VS, woont tegenwoordig in Canada en schreef inmiddels acht bundels poëzie. Nguyen is een lyrisch dichter, zij is de ik die zich blootgeeft in haar gedichten.

Onder de titel Red Juice: Poems 1998-2008 bundelde Wave Books dit jaar drie van haar boeken: Your Ancient See Through (2002), Red Juice (2005) en Hecate Lochia (2009); tweehonderdvijftig bladzijden dik, prachtig minimalistisch vorm gegeven, voor $22 exclusief verzendkosten.

Nguyen slaat poëzie uit haar dagelijkse leven, waar zij gaat gaan wij als lezers, wat zij doet doen wij, waarbij ze ons deelgenoot maakt van haar innerlijk ervaren, in geest en gemoed. Ik kreeg tijdens het lezen regelmatig het gevoel in haar vel te steken. We volgen Nguyen in dit boek tussen haar dertigste en veertigste levensjaar.

In zijn voorwoord herinnert Anselm Berrigan zich de tijd waarin hij en Nguyen halverwege de jaren 90 deel uitmaakten van een informeel schrijverscollectief in San Francisco, dat ‘autoriteit’ wilde herwinnen over, en Berrigan citeert hier Robert Creeley, ‘de aangeboren samenhang van wat het dan ook is dat we ons als leven voorstellen.’ Alhoewel hij hier speculeert over wat Nguyen tot schrijven drijft, herken ik in haar poëzie wel een zekere frustratie die voortvloeit uit wat de wereld haar ongevraagd opdringt en die telkens weer leidt tot pogingen om enige regie bij het beloop van haar leven te voeren (alle gedichten hieronder of fragmenten van gedichten in mijn werkvertaling):

VERLICHT JE SCHULDENLAST

Verlicht je schuldenlast
Dahlia               karmijnrood met gele uiteinden

Ik zou een giftige bloem kunnen eten
ogen met een munt bedekken

‘Geld beïnvloedt praktische elke interactie
die we met anderen hebben’

Ik ga dood          sleep mijn grijze lichaam
naar de make-up balie

In Red Juice: Poems 1998-2008 ontwikkelt Nguyen haar zelfvertrouwen als schrijver. Waar ze aanvankelijk nog wat schuchter heersende politieke en poëticale opvattingen aftast, durft ze zich later op zichzelf te verlaten, haar eigen opvattingen te vormen en ook uit te dragen. Dat levert steeds boeiende poëzie op. Zo raakt ze in de eerste bladzijden een lichamelijke poëtica aan: ‘Het geheime zaad van het ding / Opzwellende woorden / kloppen zoals harten doen’, en bevoelt even daarna de kapitalistische klassengeest:

[WAT KAN MIJN ONGEHOORZAAMHEID ZIJN]

Wat kan mijn ongehoorzaamheid zijn
het ketellied                    gespleten ochtend
te veel koffie en alle schuld
in mijn consumentenkist

Lanterfanten                         denk denk

Jouw kindergedachten
zijn typisch voor jouw klasse
               en jouw opleidingsniveau

Halverwege, juist als ik me afvraag of Nguyen verveling en vervreemding aan het thematiseren is, vinden er drie gebeurtenissen plaats die haar aandacht vragen, ook in haar gedichten: 9/11, de antraxbrieven en een zwangerschap. In een periode van bezinning bepaalt ze opnieuw haar positie tegenover het leven en de poëzie. In ‘Up Nursing’ onder andere overweegt ze de toestand en verhoudingen:

UIT VERPLEGEN GAAN

Uit verplegen gaan          dan thee maken

Het woord oorlog is ver weg

                                             ‘Met vacht’
zegt mijn jongen               over de kat

Ik denk antrax
               & pokkenprik

Giet heet water op gedroogde netels
Filter meer water voor de ketel

Waarom proberen
de lyriek nieuw leven in te blazen

Vanaf dit moment zien we steeds minder vormexperimenten en laat Nguyen de vorm in toenemende mate uit de inhoud voortvloeien, waardoor haar gedichten steeds vaker het karakter van een organisch geheel dragen. Vanaf dit punt ook ontpopt ze zich als ‘alomtegenwoordige verteller’ van haar eigen leven, die gebeurtenissen en reflecties met de nodige spot voor ons terughaalt. Vanaf hier groeien de vrouwelijkheid in het algemeen en het moederschap in het bijzonder al snel uit tot de belangrijkste thema’s van dit boek. Aanhoudende kraamvloed en de angst voor onvruchtbaarheid hebben hier ongetwijfeld toe bijgedragen. En ze blijft geëngageerd, milieubewust en hoopvol. Red Juice: Poems 1998-2008 imponeert.

DINSDAG

‘Het gaat regenen’
en ik moet pizza maken
herteelde vergeten tomaten

Nog altijd rondstoeiend met gedichten

Meer dode soldaten
in Irak
en Bush
is de fitste president in de historie
die tijdens zijn vakantie weer gaat joggen
(met schattige honden als huisdieren)

‘Er komen betere tijden aan’

(Dit bericht verscheen eerder, op 23-12-2014, op 1hundred1.tumblr.com.)