Dat ons ervaren volledig aan het moment gebonden is, dat zo kort en vluchtig is, maar anderzijds ook altijd aanwezig, alom present.

Dat het huidige moment en de ervaring ervan in feite identiek zijn.

Dat het bestaan van een onafhankelijke zon – los van mijn gewaarwording ervan – een gevolgtrekking is.

Dat ik mijn gewaarwordingen ben.

Dat we elk moment in het onbekende worden geworpen.

Dat het leven zich telkens weer hernieuwt

en geen verklaring nodig heeft om zichzelf te rechtvaardigen.

(Geparafraseerd uit Alan Watts’ De wijsheid van onzekerheid. Wenken voor een angstige tijd, dat hij 1951 publiceerde.)

Uit Wayne W. Dyers De levende Tao of Alan Watts’ De wijsheid van onzekerheid, die ik beide momenteel lees (de zinsneden hieronder zijn soms wel, soms niet geparafraseerd):

Vooruitgang is bedrog, en dromen over de dag van morgen is niets anders dan een zinloze poging om te ontsnappen aan de pijn en angst van vandaag.

Het leven nemen zoals het is, meer niet.

Dat ons hart voor het eindige, niet het oneindige gemaakt is.

Zoals geld de bederfelijkheid en de eetbaarheid van voedsel niet vertegenwoordigt, zo vertegenwoordigen woorden en gedachten niet de vitaliteit van het leven.

Wat voel je, vraagt Alan Watts, als je nadenkt over het vooruitzicht dat er niets is, dat deze hele toestand enkel een luchtbel is die oplost.

Hij heeft het dan niet alleen over het eigen leven maar ook over het universum als voorbijgaand geheel.

Ik lees Weg van het denken, een verzameling teksten van ‘spiritueel leraar’ Alan Watts (1915-1973) die, zo staat op de achterflap, ‘een van de meest gelezen filosofen van de vorige eeuw’ is en ‘een cultstatus’ geniet.

Ik kende hem niet.

Hij was in elk geval geen begenadigd schrijver. Zijn stijl is stijf en hij grossiert in lege woorden als proces, systeem en model. Maar spirituele wijsheden vragen om beeldende taal.

Enfin, Watts’ remedie tegen angst voor de dood is confrontatie. ‘Je zou dus moeten stilstaan bij het niets. Ik weet,’ zegt hij, ‘dat het moeilijk is erover na te denken, maar het zal gemakkelijker zijn wanneer je onthoudt dat het niets datgene is wat je bent en wat je was voordat je geboren werd. Dit is een uiterst belangrijk punt. Het is het geheim van de hele kwestie.’

En het is moeilijk om over het niets na te denken, zegt hij even later, omdat het niets de verbeelding te boven gaat. ‘Je verbeelding put zichzelf uit wanneer het probeert het zich voor te stellen.’

Tja. Hoe onderzoek je iets wat je niet kent en zich niet laat indenken?

Watts reikt zijn leerlingen in elk geval geen oplossingsstrategieën aan.

Ik zal mijn eigen antwoord moeten formuleren. Wat ongetwijfeld onderdeel is van het hele eiereten.