Een experiment: ik heb een oude zwart-witfoto gebruikt om een historisch tafereel in kleur neer te zetten. Twee platbodems op het Nieuwe Kanaal in Leeuwarden. Links en rechts zien we de Emmakade omstreeks 1900. Ik woon thans in een zijstraat die uitkomt op de rechterkade.

1C6BA557-9E65-4A78-887C-B80FCC1CEDCB
Omstreeks 1900: Gezicht op het Nieuwe Kanaal, Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof

Wat voel je, vraagt Alan Watts, als je nadenkt over het vooruitzicht dat er niets is, dat deze hele toestand enkel een luchtbel is die oplost.

Hij heeft het dan niet alleen over het eigen leven maar ook over het universum als voorbijgaand geheel.

Ik lees Weg van het denken, een verzameling teksten van ‘spiritueel leraar’ Alan Watts (1915-1973) die, zo staat op de achterflap, ‘een van de meest gelezen filosofen van de vorige eeuw’ is en ‘een cultstatus’ geniet.

Ik kende hem niet.

Hij was in elk geval geen begenadigd schrijver. Zijn stijl is stijf en hij grossiert in lege woorden als proces, systeem en model. Maar spirituele wijsheden vragen om beeldende taal.

Enfin, Watts’ remedie tegen angst voor de dood is confrontatie. ‘Je zou dus moeten stilstaan bij het niets. Ik weet,’ zegt hij, ‘dat het moeilijk is erover na te denken, maar het zal gemakkelijker zijn wanneer je onthoudt dat het niets datgene is wat je bent en wat je was voordat je geboren werd. Dit is een uiterst belangrijk punt. Het is het geheim van de hele kwestie.’

En het is moeilijk om over het niets na te denken, zegt hij even later, omdat het niets de verbeelding te boven gaat. ‘Je verbeelding put zichzelf uit wanneer het probeert het zich voor te stellen.’

Tja. Hoe onderzoek je iets wat je niet kent en zich niet laat indenken?

Watts reikt zijn leerlingen in elk geval geen oplossingsstrategieën aan.

Ik zal mijn eigen antwoord moeten formuleren. Wat ongetwijfeld onderdeel is van het hele eiereten.