Ten oosten van Leeuwarden ligt het natuurgebied Grutte Wielen, dat bestaat uit grasland, moeras en enkele grote plassen. Een doodlopende weg brengt je tot diep in dit vogelrijke gebied. Ik ben er vanochtend naartoe gefietst. Aan de Koaiboutfeart, dat De Ryd met het Sierdswiel verbindt, staat een bankje, met een prachtig uitzicht.

96374A94-B2D4-4E1C-BBED-48400B5038CD
IJs op de Koaiboutfeart, Gytsjerk, 2018 © Ton van ’t Hof

Divya Victor liet een computer binnen één minuut meer dan 290.000 keer de zin ‘I will not make any more boring art.’ genereren en bundelde het resultaat, voorzien van een inleiding, in een ruim duizend pagina’s dikke pdf; een reusachtig conceptueel gedicht,

dat in 1971 niet op deze wijze geproduceerd had kunnen worden.

Victors gedicht is uit 2012 en heet Goodbye, John!, naar de Amerikaanse kunstenaar John Balderessi (1931), die in 1970 alle schilderijen verbrandde die hij tussen 1953 en 1966 had gemaakt. Een jaar later schreef rechtshandige Balderessi met zijn linkerhand 27 keer ‘I will not make any more boring art.’ op een stuk papier en maakte daar, als kunstwerk, een video van.

Opstandig gedrag. Een afzetten tegen de toentertijd dominante kunststromingen. Een vormexperiment. Een vraag ook, die hij anno 1971 aan zichzelf en zijn publiek stelde: Wat is thans nog interessante kunst?

Victor laat met haar gedicht zien dat Balderessi’s vraag ook vandaag de dag nog altijd actueel is.

Ben vandaag in een straal van pak hem beet één kilometer rond huis gebleven: Maria Louisastraat, Willem Lodewijkstraat en Emmakade. Het was te druilerig om buiten Leeuwarden te schilderen. Het werd dus de Emmakade.

Ik probeer me steeds meer op sfeer te concentreren en minder op details, wat vooralsnog gemakkelijker gezegd dan gedaan is.

Even leek de zon door de lage bewolking heen te breken.

12BAB6B8-4E1D-44CC-A436-C5838416D30B
Druilerige Emmakade, Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof

Holly Melgards Black Friday (Troll Thread, 2012) bevat 6 witte en 734 zwarte pagina’s. De zwarte pagina’s vormen de tekst of inhoud van het boek, de witte pagina’s het voor- en nawerk. De zwarte pagina’s zijn, op een wit paginanummer na, volledig zwart. Op de witte pagina’s vinden we de titel, de naam van de auteur, de naam van de uitgever (tweemaal), het jaar van uitgifte (tweemaal) en een opdracht:

‘for black ink on white paper’

Je kunt het boek bij lulu.com in drie uitvoeringen kopen: hardcover (€ 23,60), paperback (€ 22,50) en e-boek (pdf) (gratis). De prijzen voor hardcover en paperback zijn exclusief btw en verzendkosten.

Op Black Friday, de dag na Thanksgiving Day, luiden Amerikaanse winkels met koopjes de kerstperiode in. Een hebberige gekte die ook naar Europa lijkt over te waaien.

Melgards Black Friday is in zekere zin een koopje, maar ook een conceptueel gedicht en een subversief kunstwerk.

De prijs die lulu.com voor een boek in rekening brengt is van verschillende factoren afhankelijk, waaronder formaat, soort papier, soort omslag en het aantal pagina’s. Het aantal woorden en/of afbeeldingen dat moet worden afgedrukt behoort echter niet tot de variabelen. Toch maakt de benodigde inkt of toner deel uit van de kostprijs van een boek. Om het niet nodeloos ingewikkeld te maken, rekent lulu.com met betrekking tot inkt of toner met een gemiddelde prijs. Dit betekent dat je als klant voor een pagina met één woord evenveel betaalt als voor een pagina met driehonderd woorden.

Een volledig bedrukte pagina is voor lulu.com de duurste pagina. De klant krijgt in dat geval evenwel de meeste waar – vanuit het oogpunt van kostprijs – voor zijn geld.

Hoe dikker een boek met volledig bedrukte pagina’s, hoe kleiner de winst voor lulu.com. Het verhaal gaat – ik heb er online geen onweerlegbaar bewijs van kunnen vinden – dat Melgard met Black Friday naar het kantelpunt zocht: bij hoeveel pagina’s is alle winst opgesoupeerd? En zou lulu.com het boek dan nog wel, zo gaat het verhaal, willen drukken en verkopen?

Ik heb de proef op de som genomen en het boek besteld, een hardcover, voor € 38,26 inclusief btw en verzendkosten. Over ongeveer anderhalve week zou ik het in huis moeten hebben.

€ 38,26. Voor een 740 pagina’s tellend boek, voor een object, idee, concept, kunstwerk. Bijna twee kilo zwaar.

Een koopje.

Dat definities oprekt. Van wat poëzie is, bijvoorbeeld, of uitgeven, het produceren van een boek.

Wordt vervolgd.

PS Op Jacket2 wordt Black Friday ook in een raciale context gelezen.

CEAB34CF-3897-4ECA-B151-2EDC1CA475D1

Deze week werd Dichter & andere dingen tweemaal besproken: door Piet Kaptein en Remco Ekkers. Beide heren hebben geen affiniteit met en geen kaas gegeten van het soort experimentele poëzie dat ik schrijf. Hun recensies zijn navenant. Waar Kaptein zijn gebrek aan kennis nog probeert te verbloemen door aan de hand van andermans oordeel de loftrompet over de bundel te steken, doet Ekkers geen enkele moeite om zijn onkunde te verbergen. Hij kraamt onzin uit: George Oppen en Charles Bernstein zijn geen flarfdichters, mijn gedicht ‘nederland is groot’ is niet tot stand gekomen met behulp van een Markov Generator en ik ben geen beroepsvlieger bij de krijgsmacht geweest. Ekkers neemt zijn lezers niet serieus.

Je vraagt je af waarom deze heren überhaupt aan een recensie van mijn bundel begonnen zijn? Wie heeft er baat bij deze besprekingen? Je laat een poprecensent die geen verstand heeft van klassieke muziek toch ook niet de laatste cd van violiste Liza Ferschtman bespreken?

Volgens politici ‘is het referendum niet het goede instrument gebleken om de democratie te versterken.’ Hahahaha! Je zou ze een schop onder hun elitaire kont geven!

Dit dagboek schiet er de laatste tijd – sinds ik weer fanatiek aan het schilderen ben geslagen – een beetje bij in. Dat is geenszins de bedoeling maar, ben ik bang, ook niet helemaal te voorkomen.

Vanochtend was de Oldehove aan de beurt, Leeuwardens scheve toren! Enige fauvistische invloed is zichtbaar. Ik kijk de laatste weken veel naar hun werk. Vooral dat van Albert Marquet boeit me.

A9D107D8-09C4-46E2-9C49-D3AB5903256F
De Oldehove, Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof