‘Bijna alles puur uit de tube volgens mij,’ zei mijn zoon over Albert Marquets schilderij La fenêtre à La Goulette, dat Marquet in 1926 schilderde. La Goulette is een havenplaatsje vlakbij Tunis, hoofdstad van Tunesië. Marquet woonde er samen met zijn tweede echtgenote van 1923-1926, in een huis aan het strand. Tunesië was van 1881-1955 Frans protectoraat.

Dit schilderij is inderdaad helder van kleur. Onder lucht en water lijkt een onderschildering van licht oker te zitten, maar dat zou ook een verkleuring van verf of doek kunnen zijn. Het venster en de vaas met bloemen zijn met droge, dikke verf geschilderd, die niet of nauwelijks vermengd is met een verdunningsmiddel of andere verf. Wat verder weg is – boot, lucht en water – is wel met aangelengde verf geschilderd. De voorgrond heeft meer substantie dan de achtergrond, waardoor de illusie van diepte wordt versterkt.

Het geheel is losjes, haast nonchalant neergezet. De kleuren roepen een mediterraanse sfeer op. Ik krijg het gevoel op de drempel van een warme dag te staan. Gelukkig kan het water straks voor wat verkoeling zorgen. De grote vlakken en weinige details brengen rust met zich mee, een ontspannen atmosfeer. In de ogenschijnlijke simpelheid herkent men de hand van de meester. Marquet was 51 toen hij La fenêtre à La Goulette schilderde en had al duizenden trainingsuren achter de rug.

577E72E0-E8FF-4531-96E5-C9ABDE8C114D
La fenêtre à La Goulette, Albert Marquet, 1926

Met pa naar ‘t AMC, afdeling Nucleaire Geneeskunde, voor een scan van zijn hart. Hij puft en steunt en kreunt. Het duurt ‘m te lang en het is ‘m te koud. Hij heeft honger en dorst en de stoelen zijn ‘veuls’ te hard.

‘Je hoeft dit niet te doen, pa.’
‘Hè? Hoe bedoel je?’
‘Je doet dit omdat je het zo graag wilde.’
‘Daar weet ik niks van!’
‘Vrijwillig, weet je nog.’
‘De dokter drong er op aan.’
‘Helemaal niet, jij vroeg of er nog iets aan je vermoeidheid kon worden gedaan.’
‘Jij was er niet bij, bij dat gesprek.’
‘Ik was er wel bij, zoals bij alle bezoeken aan het ziekenhuis.’
‘Ja, godverdomme. Ik word er doodziek van.’

Volgende week nog een keer. Ik voel met hem mee.

0FA96C25-46CD-49DF-9975-D1947125A172
Wachtkamer Nucleaire Geneeskunde, AMC, 2018 © Ton van ’t Hof

Albert Marquet. Sinds ik onlangs in Singer Laren twee werken van hem zag is zijn naam niet meer uit mijn gedachten verdwenen. Pierre Léopold Albert Marquet, zoals hij volledig heette, kwam in 1875 in Bordeaux ter wereld en stierf ruim 72 jaar later in Parijs. Hoewel hij aanvankelijk tot de fauvisten behoorde ontwikkelde hij al snel een eigen stijl die zich kenmerkt door maximale sfeerschepping: alle beschikbare middelen (kleur, vlakverdeling, lijnenspel, harmonie etc.) worden ingezet om sfeerrijke beelden te creëren. De uitkomst is in Marquets geval fenomenaal. Onderstaand schilderij maakte hij in 1939 op het eilandje Porquerolles, dat voor de Franse zuidkust ligt, niet ver van Marseille.

5C5D41C8-CB27-4444-94BD-CD3EDF10A5A4
Porquerolles, Albert Marquet, 1939

Ten oosten van Leeuwarden ligt het natuurgebied Grutte Wielen, dat bestaat uit grasland, moeras en enkele grote plassen. Een doodlopende weg brengt je tot diep in dit vogelrijke gebied. Ik ben er vanochtend naartoe gefietst. Aan de Koaiboutfeart, dat De Ryd met het Sierdswiel verbindt, staat een bankje, met een prachtig uitzicht.

C937290E-336A-4EAC-9673-69431E161447
IJs op de Koaiboutfeart, Gytsjerk, 2018 © Ton van ’t Hof

Divya Victor liet een computer binnen één minuut meer dan 290.000 keer de zin ‘I will not make any more boring art.’ genereren en bundelde het resultaat, voorzien van een inleiding, in een ruim duizend pagina’s dikke pdf; een reusachtig conceptueel gedicht,

dat in 1971 niet op deze wijze geproduceerd had kunnen worden.

Victors gedicht is uit 2012 en heet Goodbye, John!, naar de Amerikaanse kunstenaar John Balderessi (1931), die in 1970 alle schilderijen verbrandde die hij tussen 1953 en 1966 had gemaakt. Een jaar later schreef rechtshandige Balderessi met zijn linkerhand 27 keer ‘I will not make any more boring art.’ op een stuk papier en maakte daar, als kunstwerk, een video van.

Opstandig gedrag. Een afzetten tegen de toentertijd dominante kunststromingen. Een vormexperiment. Een vraag ook, die hij anno 1971 aan zichzelf en zijn publiek stelde: Wat is thans nog interessante kunst?

Victor laat met haar gedicht zien dat Balderessi’s vraag ook vandaag de dag nog altijd actueel is.