Levenscoaches

Over een gedicht van John Ashbery

O God! daar heb je Ashbery weer. Hij schreef gedichten die je vrees inboezemen. Ter nagedachtenis aan deze grote Amerikaanse dichter zei Paul Muldoon in 2017 in The New Yorker: ‘To read a John Ashbery poem is to be scrutinized by it.’ Wie een gedicht van John Ashbery leest, wordt door dat gedicht nauwkeurig bekeken, in detail onderzocht. Waarmee Muldoon natuurlijk bedoelde dat je geneigd bent om Ashbery’s poëzie op jezelf te betrekken, dat zijn gedichten je aanzetten tot zelfbespiegeling, zelfonderzoek. O God! daar heb je Ashbery weer. Hij schreef gedichten die je vrees inboezemen.

En telkens blijk ik weer even magistraal onsamenhangend te zijn.

Het vierde gedicht uit Ashbery’s fenomenale bundel A Worldly Country (2008), ‘Feverfew’, luidt in mijn vertaling als volgt:

MOEDERKRUID

Het is allemaal lang geleden gebeurd –
een dikke, troebele neerslag
van een bepaalde periode die afliep
zoals rioolputten verzakken. Woede op de weg had flanken doorbroken;
alles was onzeker op de Via Negativa
behalve de zekerheid van terugkeer, terugkeer
naar het om en nabij.

‘s Nachts en ‘s ochtends klonk er een hoorn,
die de volgelingen opriep tot gebed, de afvalligen tot plezier.
In dat onmogelijke steegje ademde ik eerst uit
scherts voor je koddige gepaneerde lippen:
Wat als we allemaal niet weten wat ons allemaal overkomen is,
het lied dat om middernacht begint,
de droom later, van ezelsoor en mos
vlakbij waar Acheron indertijd stroomde?

Maar nu ben ik alleen, ik kwam omdat je huilde en ik moest.
Gevlochten schors dempt de klopper, maar de deurbel
dringt diep door in de hersens van iemand die hier woonde.
O brak wolkendek en riskant,
de maan is ondubbelzinnig.

‘Moederkruid’ is een plantje dat vroeger werd gebruikt om weeën op te wekken en kraamvrouwenkoorts te verdrijven.

‘Via Negativa’ is een theologische praktijk waarin je God benadert door te zeggen wat hij níet is.

‘Acheron’ is de rivier van het leed waarover Charon de veerman de schimmen van de doden naar de onderwereld bracht.

De strekking van dit gedicht is: als je geboren wordt weet je één ding zeker: je gaat ook weer dood. Alles wat daar tussenin gebeurt blinkt uit in onzekerheid.

En wat ik ook proef: de liefde van Ashbery voor zijn moeder, de sympathie die uitgaat naar alle moeders, onze eerste levenscoaches. 

Auteur: Ton van ’t Hof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.