Trager, dieper lezen. Geen vluchtigheid maar substantie. We schijnen er, lees ik online, nog steeds nood aan te hebben. Slow reading heet dat. En volgens neurowetenschapper Maryanne Wolf kies je met slow reading voor ‘kritische analyse en empathie’ in plaats van het snel opnemen van informatie.

Op dit punt van schrijven aanbeland, moest ik ineens denken aan enkele Twitterberichten die ik vanochtend las, van jongere literaire auteurs, die in oneliners hun mening over politieke kwesties met andere twitteraars deelden. Wat mij ergerde was de air die uit die berichten sprak, de ijdelheid: luister mensen! ik heb een boekje gepubliceerd en dús doet mijn oordeel ertoe! Maar hoe langzaam ik de uitspraken ook herlas, het bleven losse flodders. (Wat ook nog kan: dat ik de arrogantie er onbewust bíj verzon, fantaseerde, uit afgunst bijvoorbeeld. Je weet het niet.)

In zijn journaal Paul-Tegenpaul 1969-1970 (Nijgh & Van Ditmar, 1970) gaat Paul de Wispelaere in op scherpe kritiek die Rudy Kousbroek ooit uitte op een gedicht van M. Vasalis. En passant betoogt De Wispelaere dat critici elk werk met zowel affectie als aversie zouden moeten benaderen:

‘Een voldoende dosis sympathie is nodig om een werk grondig te begrijpen en naar waarde te schatten (op het gevaar af van overschatting), en een dosis tegenzin of afkeer is nodig om genadeloos de zwakke plekken in een werk bloot te leggen (op het gevaar af van onderschatting).’

Een evenwichtig oordeel, stelt De Wispelaere vervolgens, is gebaseerd op affectieve én aversieve bevindingen: ‘daarin ligt al voldoende spanning besloten om alle tamheid en kleurloosheid [in een recensie] uit te sluiten.’ Hier valt enerzijds wat voor te zeggen, geloof ik, anderzijds vraag ik me af hoe je zo’n duale benadering telkens weer bewerkstelligt; geen eenvoudige opgave, lijkt me.

Ze boeien me meer dan ooit: documentaires over uithoeken van deze wereld. Weg van de idiotie van het mondiale casinokapitalisme, op zoek naar een glimp van een omgeving waarin de mens niet of nauwelijks domineert. Chodovaricha is zo’n plek, een afgelegen weerstation op een Russisch schiereiland in de Barentszzee. Zand, zee, toendra. Wind en bittere kou. Het stationnetje wordt gerund door drie mensen. Eenmaal per jaar worden ze bevoorraad. Soms vindt er een wisseling van personeel plaats, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Arctic Limbo (2015) laat zien dat je je ook hier thuis kunt voelen. ‘In Chodovaricha gaat de tijd onopgemerkt voorbij.’

Beurs- en waaggebouw, Leeuwarden, 2018 © Ton van ’t Hof

Auteur: tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

2 gedachten over “”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.