08.03 u. Heb, naar aanleiding van mijn berichtgeving over de beschikbaarheid van poëzietitels in de Friese bibliotheken gisteren, ook nog even de landelijke online Bibliotheek gecheckt, waar je e-boeken kunt lenen: daar zijn 13 van de 26 titels voorhanden die worden besproken in Bundels van het nieuwe millennium. Nederlandse en Vlaamse poëzie in de 21e eeuw. Een heel wat beter resultaat. Ik downloadde direct maar Omdat ik ziek werd van de voor mij onbekende Vlaamse dichter Bart Meuleman (Querido, 2008).

12.00 u. Door De Tike en langs De Leijen gewandeld (9 km). Dacht onderweg na over wat Iris Murdoch een van haar romanpersonages laat beseffen – ‘with the death of the self the world becomes quite automatically the object of a perfect love’ – en bedacht dat dit best wel een boeddhistisch inzicht is.

15.45. u. Las eerst Meulemans Omdat ik ziek werd en daarna Maarten De Pourcqs essay Poëzie als levenskunst, waarin De Pourcq Meulemans dichtbundel bespreekt en dat is opgenomen in Bundels van het nieuwe millennium. Las tot slot de ‘juryverantwoording’ voor de nominatie van Omdat ik ziek werd voor de VSB Poëzieprijs 2009. Maakte bij dit alles de volgende aantekeningen:

  • Meuleman schotelt me verwarde denkbeelden voor. Zou hij, toen hij deze bundel schreef, in de war zijn geweest? Verwijst de titel – Omdat ik ziek werd – wellicht naar een psychische aandoening?
  • Het betreft hier overigens een gestileerde verwardheid, die me best wel bevalt, al heb ik zelden een idee waar de gedichten nu precies over gáán. Maar, Deckwitz bezwoer het in navolging van Eliot al: dat mág! Meuleman confronteert zijn lezers met een raadselachtige alternatieve werkelijkheid.
  • Wat ik ‘verwarde denkbeelden’ noem, zijn voor hoogleraar De Pourcq ‘pogingen om de ziekmakende intensiteit of activiteiten van [het] bewustzijn te counteren.’ De VSB jury omschrijft haar visie als volgt: ‘Het ik in de poëzie van Bart Meuleman is het (over)bewustzijn: “de hersens, op hun eiland teruggedrongen“ kunnen echter weinig weerwerk bieden tegen de werkelijkheid.’
  • In het juryrapport staat vervolgens nog iets over ‘kleine syntactische weerstanden of onverwachte beelden waardoor de lezer ontheemd raakt’ en De Pourcq laat nog een theorietje (de ‘kynische impuls’ van Peter Sloterdijk) op Omdat ik ziek werd los en komt tot de verrassende conclusie dat Meuleman met deze bundel allerlei schaamtes over zichzelf van zich heeft afgeschreven en bestempelt deze poëzie derhalve als levenskunst. Je moet toch wat, nietwaar?
  • Omdat Omdat ik ziek werd ‘een scharnierpunt in het poëtische oeuvre van Bart Meuleman’ is, wordt het besproken in Bundels van het nieuwe millennium. De keuze voor de dichter Meuleman wordt evenwel niet nader toegelicht. Ik blijf dit laatste onwetenschappelijk vinden. Enfin.

Meuleman krijgt met een gedicht uit zijn bundel het laatste woord:

[de hersens, op hun eiland teruggedrongen, zien het lichaam langzaam]

de hersens, op hun eiland teruggedrongen, zien het lichaam langzaam
ziek worden, maken ter plekke aapachtige sprongen.
ook in gewone toestand, bijvoorbeeld bij het winkelen, de liefde, het vergaderen,
het drinken,
moeten we loslaten hoe compleet we hoopten te worden.
soms met een zucht.
steeds vaker door ontploffing.
men noemt dat economie of levensdrift; er is geen ontkomen aan.
dus kiest de winkelende voor het tastbare, de liefhebbende voor het bezetene,
de dromer voor de wanhoop, de kanker voor het afscheid,
de dorstige voor de fles. de rest is afval.

6FA1AD4D-0A07-424C-A685-A6EDE314EFF9
De Leijen, 2018 © Ton van ’t Hof

Auteur: tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s