Als ik de deur van de auto dichtsla liggen er nog bijna zes kilometer en één haakse bocht tussen mij en het het doel van mijn wandeling: het buurtschap De Zwarte Haan, of preciezer nog: Vispassage zeegemaal H.G. Miedema, dat in het buurtschap ligt.

Ik bevind me in de gemeente Het Bildt, in het noorden van Friesland, tegen de zeedijk aan. Het is hier vlak en kaal en alle straten, akkers en weilanden volgen rechte lijnen. Het volk hier heeft de naam rechtlijnig te denken, maar doen ze dat ook? Achter me breekt de zon door de wolken, voor me oefenen gakkende brandganzen een V-formatie. In een sloot drijft een lege fles Sonnema Berenburger.

In de verte staat een ambulance met draaiende zwaailichten stil voor een huis. Je zult in deze uithoek wat krijgen. Als ik dichterbij kom zie ik iemand op een brancard liggen, onder een wit laken. Een man in een elektrische rolstoel passeert me en zegt gedag. Ergens brandt een houtkachel.

Sint Annaparochie, 2017 © Ton van ‘t Hof


De Zwarte Haan wordt wel het begin van de wereld genoemd en dat is het ook. In 1872 zou Maria er zijn verschenen. Wellicht is het daarom wel het begin van een pelgrimsroute, het Jabikspaad. De plaatsnaam is overigens een verbastering van het Friese ‘swarte hoarne’, wat zwarte hoek betekent, naar de zwarte slib die hier ooit werd aangetroffen. Er wonen anderhalve man en een paardenkop.

Het H.G. Miedemagemaal, genoemd naar een oud-voorzitter van het waterschap, voert het overtollige water uit deze uithoek af. Ik zie een blokkendoos die is opgetrokken uit rode bakstenen en groen geverfd metaal. Een kunstwerk verwijst naar de onder water gelegen vispassage. Je ziet er niets van. Maar een bord vertelt dat o.a. paairijke palingen en driedoornige stekelbaarzen van deze doorgang tussen zoet en zout water gebruikmaken. Van die laatste soort, weet ik uit een krantenbericht, zelfs 375.000 stuks per voorjaar.

Als ik langs de Kouwe Faart terug wandel vraag ik me af hoe het al die vissen vóór de vispassage verging. Levenslange seksuele onthouding? Ik kijk naar het donkere water en krijg er een goed gevoel bij.

Zeegemaal H.G. Miedema, De Zwarte Haan, 2017 © Ton van ‘t Hof