Leesaantekeningen (2)

Bij: De opstand van de natuur: Een geschiedenis van de kleine ijstijd (1570-1700) en het ontstaan van het moderne Europa, Philipp Blom, De Bezige Bij, 2017

Tussen pak hem beet 1570 en 1700 werd de wereld getroffen door een kleine ijstijd. Een gemiddelde daling van de temperatuur van twee graden Celsius veroorzaakte wereldwijd extreme weersomstandigheden.

Voor de landbouw was de daling van de gemiddelde temperatuur een ramp die erger was dan het dramatische noodweer en de vreselijke vorstperioden. Twee graden verschil, dat komt overeen met zes weken plantengroei, zes kostbare weken waarin graan, wijn, wintervoer voor het vee en vruchten rijp moesten worden. Maar het graan werd niet rijp, de matte zon scheen steeds weer op velden waarop het verregende koren aan de halmen verrotte.

In de late middeleeuwen echter, zo tot aan het midden van de veertiende eeuw, beleefde Europa een warmteperiode: de temperaturen waren gemiddeld twee tot drie graden hoger dan tegenwoordig. Tot in Zuid-Noorwegen werd wijn gemaakt.

Naar de redenen van deze temperatuurschommelingen wordt nog onderzoek verricht. 

Blom richt zich op de kleine ijstijd, mede omdat deze periode in oude geschriften goed is gedocumenteerd. Maar de warme periode ervoor is gezien de temperatuurstijging die we nu meemaken ook uitermate interessant. Wellicht zijn daar ook boeken over verschenen. Ik zal eens op zoek gaan.

Winterlandschap met schaatsers en vogelknip, Pieter Bruegel de Oude, 1565

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s