Over ‘Struinen op IJsland’ van Ruud Schaafsma

Boek uit (6)

Die ene keer dat ik op IJsland was, brak de Eerste Golfoorlog uit. We waren in een kroeg, ergens in Keflavik, toen rond middernacht plotseling de lampen aangingen en CNN op beeldschermen verscheen: live vanuit Bagdad. De volgende dag vertrokken we naar huis, NATO Air Base Geilenkirchen, in Duitsland, om vijf dagen later richting Turkije te worden verscheept. Vanuit het Turkse luchtruim zouden we enkele maanden lang de internationale coalitie ondersteunen.

Van IJsland heb ik weinig gezien. Niet alleen werd ons verblijf door het uitbreken van de oorlog bekort, maar ook het jaargetijde zat niet mee: IJsland is in de winter nauwelijks te bereizen. Tussen de sneeuwbuien door heb ik in enkele vrije uurtjes en bij schaars daglicht de directe omgeving van Keflavik een beetje kunnen verkennen. Maar wat ik zag maakte indruk: witte, in zee uitlopende woestenij. Hier overheerste de natuur en schikte de mens zich. Ik kan me niet herinneren dat ik mezelf beloofde ooit terug te keren, maar het eiland is als mogelijke vakantiebestemming nooit helemaal uit mijn gedachten verdwenen.

Toen ik in de krant een pakkend artikeltje las over de reizen van Ruud Schaafsma naar IJsland, besloot ik dan ook zijn twee boeken daarover aan te schaffen. Struinen op IJsland, dat hij in 2007 uitgaf in eigen beheer, is het eerste boek.

img_1151

Al jaren brengt Schaafsma zijn zomers in IJsland door, waar hij onder andere als reisleider optreedt. Hij is verslingerd geraakt ‘aan het ongerepte landschap met zijn prachtige vergezichten, de vulkanische verschijnselen, de indrukwekkende gletsjers, de explosie van pioniersplanten, de enorme vogelrotsen en meren met broedende vogels uit de hele wereld.’ In dit boek beschrijft hij, begeleidt door fraaie foto’s, een aantal van zijn belevenissen.

‘Het heldere zicht is één van de grote attracties van IJsland.’

Al in de eerste bladzijden wordt één ding duidelijk: op IJsland kan de natuur op elk moment zijn macht laten gelden. Je moet er altijd voor op je hoede zijn. Voor je het weet zit je in de penarie. Zo strandde een bus met toeristen in een snelstromende en -stijgende gletsjerrivier. Via het dakluik wisten ze bovenop de bus te kruipen, waar een helikopter ze uiteindelijk vanaf moest halen.

img_1147
Een soortgelijke stranding als hierboven beschreven

IJsland ligt op een breuklijn. Dagelijks vinden er aardbevingen plaats en regelmatig vulkaanuitbarstingen. Landschap en kustlijn zijn voortdurend aan verandering onderhevig. In 1783 spleet de aarde in het zuiden over een lengte van 25 km open, waaruit maandenlang grote hoeveelheden lava stroomden, die honderden vierkante kilometers een ander uiterlijk gaven. Erger waren de gevolgen van de giftige gassen die vrijkwamen. Bijna driekwart van de veestapel stierf en oogsten mislukten. Een kwart van de bevolking kwam om van de honger. Een ander deel emigreerde naar Noord-Amerika. Maar deze gaswolken bleven niet alleen boven IJsland hangen, binnen enkele weken hadden ze zich over het een groot deel van het noordelijk halfrond verspreid:

‘In grote delen van Europa en Amerika wilde het gras niet meer groeien en waren er meerdere misoogsten. De jarenlange hongersnoden die hieruit voortkwamen worden wel gezien als één van de oorzaken van de Franse Revolutie in 1789.’

Of dit nu waar is of niet, met de vulkanische activiteit op IJsland hebben we rekening te houden. In 2010 verstoorde aswolken van de Eyjafjallajökull nog wekenlang ons luchtverkeer. Voor Vulcanus kunnen we alleen maar ontzag hebben. In onderstaand filmpje (2:04) zien we het gebied waar de aarde in 1783 openreet:

IJsland is tweeëneenhalf keer zo groot als Nederland en heeft ruim 330.000 inwoners. Tweederde ervan woont in en rondom de hoofdstad Reykjavik. Het is het dunbevolktste land van Europa. Daarentegen verblijven er jaarlijks miljoenen vogels. Dit zijn cijfers die me als muziek in de oren klinken. Tel daar Schaafsma’s avonturen bij op en je hebt een zeer aanlokkelijke reisbestemming te pakken. Wat een pracht. Ik droom er al van.

img_1150
Hornbjarg, in het noordwesten van IJsland

Struinen op IJsland, Ruud Schaafsma, 2007, in eigen beheer uitgegeven: bestellen via de auteur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s