Over ‘Boud’ van Eva Rovers

Boek uit (3)

In de Volkskrant noemde Max Pam Boudewijn Büch onlangs een ‘charlatan’ en Eva Rovers’ biografie over Büch ‘een grote teleurstelling’. Dit laatste oordeel was gebaseerd op een jachtige lezing van het boek, ‘op z’n Boudewijn Büchs, dat wil zeggen met een snelheid van ten minste 200 pagina’s per uur.’ Zijn grootste bezwaar: Rovers zou nergens tot een analyse van Büchs drijfveren zijn gekomen. Wat nonsens is. Rovers geeft, voor wie de biografie aandachtig leest, meerdere mogelijke verklaringen voor verschillende soorten gedragingen van Büch. Pam is degene die hier maar wat heeft aangerommeld en teleurstelt.

Na alles wat ik van en over Büch heb gezien, gehoord en gelezen, geloof ik dat vooral zijn duizend angsten voor eenzaamheid, de dood en vergetelheid zijn doen en laten stuurden, van zijn verzamelwoede tot zijn opzettelijke overdrijvingen en verdraaiingen van de werkelijkheid. Hij moest en zou geliefd en markant zijn. Maar raakte regelmatig verstrikt in zijn eigen verzinsels.

‘Ik ben in dit gedrukte werk niet zoals ik wil zijn, zoals ik ben en zoals ik zou moeten zijn. Ik heb mezelf ergens verborgen, maar ik weet langzamerhand zelf niet meer waar precies.’ – Boudewijn Büch in Een boekenkast op reis (De Arbeiderspers, 1999)’

Rovers heeft veel facetten van Büchs complexe persoonlijkheid weten te belichten. Maar ook uit deze biografie wordt duidelijk dat we niet of nog niet in staat zijn om het leven te herleiden, zoals Pam dat graag zou zien, tot louter causale verbanden; er blijven vooralsnog raadsels over.

Zo kan uit Büchs excessieve hang naar geborgenheid voor een deel zijn verzameldrift of charlatanerie worden verklaard, maar naar de oorsprong van de geborgenheidsneiging zelf blijft het gissen.

‘Saskia [Schinck, producer van ‘Goethe achterna’] merkte dat hij van het kleinste teken van genegenheid gelukkig werd: “Hij wilde dat ik er was, meer niet. Dan was hij als een kind zo blij als ik een kop koffie voor hem had gemaakt.” Zelf vond ze het ook bijzonder om bij hem te zijn, om hem te horen praten over zijn nieuwste aanwinst of om een beetje te dwalen door dat gigantische, sprookjesachtige huis, waar vlinders even mooi waren ingelijst als de foto van het blonde jongetje dat op het bureau stond. Sommige avonden bleef ze ook slapen: “Ik hield alleen zijn hand vast. Dat was genoeg. Hij wilde gewoon iemand bij zich hebben.”‘

En dat Nederland niet alleen voor multinationals een belastingparadijs was en is, blijkt uit onderstaand citaat; Büch mocht jaarlijks tonnen aan boekaankopen van zijn inkomstenbelasting aftrekken:

‘Alleen al aan royalty’s verdiende hij jaarlijks gemiddeld zo’n 100.000 gulden. Samen met de circa 270.000 gulden die hij eind jaren negentig bij de VARA verdiende, de ruime ton die hij jaarlijks met zijn columns bij elkaar schreef en zijn inkomsten uit theater- en reclamewerk, wat samen goed was voor meer dan een tweeënhalve ton, kwam hij op een jaarinkomen van ongeveer 800.000 gulden. Dat was nog los van lezingen, gastoptredens en incidentele opdrachten zoals het openen of inrichten van tentoonstellingen. De belasting die hij over dat alles moest betalen was relatief laag, want dankzij een gunstige regeling met de fiscus mocht hij boeken tot 1000 gulden volledig van zijn inkomstenbelasting aftrekken en gold voor duurdere boeken een investeringsaftrek van 50 procent.’

Dit leidt tot een exorbitant hoge aftrekpost voor vakliteratuur. Büchs boekenverzameling, die na zijn dood werd geveild voor meer dan een miljoen euro, was eigenlijk van ons allemaal.

Enfin. Ik heb Boud met veel plezier gelezen, draaide met tegenzin de laatste bladzijde om. Deze biografie gaat nog een keer mee op vakantie.

Boud: Het verzameld leven van Boudewijn Büch, Eva Rovers, Prometheus, 2016: via bol.com.

Foto Boudewijn Büch (links) © Michiel Hendryckx

One thought on “Over ‘Boud’ van Eva Rovers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s