Over Marc Kregtings ‘Zij zijn niet van Jeremia’

Boek uit (2)

Tegen het eind kijk ik nog eens naar de kaft: Zij zijn niet van Jeremia: Non-ficties. Jeremia (ca. 645-587 v.C.) was een profeet, die aan het woord komt in het oude testament en namens God kritiek levert op ‘de politiek-religieuze verhoudingen’ in het Judea van die dagen.

img_0939

Marc Kregting beklaagt zich in dit boek, dat in 2004 bij Vantilt verscheen en door mij onlangs voor € 6,92 inclusief verzendkosten tweedehands werd aangeschaft, over de praktijk van de boekenbranche net na onze eeuwwisseling. Hij was van oktober 2001 – december 2003 fondsredacteur bij J.M. Meulenhoff bv:

‘[Ik leerde] het uitgeefwezen, en wat er aan mediale toestanden mee vergroeid bleek, onopgesmukt kennen. Een eigenlijk prachtig vak had zich in een parallel universum genesteld. Het aantal gesprekken over teksten bleek omgekeerd evenredig aan dat over X die Y had gezien die wist dat Z, enzovoort. Steevast was daarbij gelukkig “ontzettend gelachen”. En omdat bijna al die vrolijke geschiedenissen in Amsterdam speelden, stond er binnen dat universum nog een glazen stolp ook.’

Ik geloof, als tamelijke buitenstaander, dat er sindsdien weinig veranderd is: het draait in het boekencircus niet om het boek maar de instandhouding van het eigen spektakel. Kregtings jeremiade heeft weinig aan actualiteit ingeboet.

Jeremia, de profeet, riep het volk Israel op alle valse goden in te ruilen voor die ene ware Heer, op straffe van omverwerping van hun koninkrijk. Het volk luisterde niet en Jerusalem werd door de Babyloniërs vernietigd.

Mijn tweedehands exemplaar staat vol onderstrepingen en uitroepen in de kantlijn die, naar ik aanneem, van de vorige eigenaar zijn: ‘niet waar / hoeft niet / dus hoe nieuw? / Kregting houdt niet van geroddel / zegt eigenlijk niks / is niet zo / tja / oh ja?’ und so weiter. Hij of zij is ongetwijfeld niet van Jeremia.

Kregting behandelt in korte afdelingen het reilen en zeilen van het literaire bedrijf: de redacteur, het debuut, de redactievergadering, de acquisitie, het contract, de pikorde, de catalogus, het genre, de redactiefase etc. De mores waar hij op stuit, doet hem rillen:

‘[De] regels van het spel moeten domweg worden geëerbiedigd. Ze behelzen dat iedereen zodanig inwisselbaar én afhankelijk is, dat de boekenwereld een doorzichtige setting lijkt waarin de ene marionet wordt bediend door de andere marionet. Zo dringt de associatie op met de dwerg in de schaakautomaat, Walter Benjamins metafoor voor het historisch materialisme.’

Kortom, een wereld waarin niet langer mens maar economie de beslissende factor is. Ik kan me Kregtings teleurstelling hierover goed voorstellen. Ook in het bedrijf waar ik voor werk is berekening de bijbel. Keer op keer heb ik mijn desillusie daarover verbeten. Enfin. Zij zijn niet van Jeremia is een openhartig verslag dat me nieuwe inzichten heeft gebracht en andere bekrachtigd. Wat me o.a. helpt bij het bepalen van de kompaskoers voor Stanza.

Deze week werden de nominaties voor de VSB Poëzieprijs 2017 bekendgemaakt. Over onderscheidingen zegt Kregting het volgende:

‘Analoog zijn nominaties en prijzen bijkans transhistorische kwaliteitskeurmerken, die met terugwerkende kracht op een boek worden geplakt. Een sluiproute naar bijzetting in “de canon”; dit fenomeen heeft de empirie toch allang vergeten en toont op welk punt Bourdieu achterhaald is. Het zijn namelijk niet zozeer auteurs die elkaar bevechten om tot het summum te komen, uitgevers en media doen dat.’

Een bekrachtiging. Waarvan akte.

Zij zijn niet van Jeremia: Non-ficties, Marc Kregting, Vantilt, 2004: via boekwinkeltjes.nl.

Gepubliceerd door

tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s