De Harlingertrekweg toen en nu

Een Friese familiegeschiedenis (3)

Genealogie bedrijven is ook mijmeren over vroeger. Wegdromen soms. Ik realiseer me daarbij: we stellen ons het verleden vaak mooier voor dan hij daadwerkelijk was. Beelden over ongereptheid die me voor de geest komen, koester ik, armoe en industrialisatie daarentegen moffel ik het liefst weg. Maar bij gedegen genealogisch onderzoek kan dat laatste natuurlijk niet.

Hessel Fokkema, de eerste man van Hennie’s moeder, trouwde in 1940 vanuit zijn ouderlijk huis, dat aan de Harlingertrekweg 33 in Leeuwarden lag. De Harlingertrekweg loopt langs de Harlingertrekvaart, een kronkelende waterweg die bij Harlingen in zee uitmondt. Ooit trokken paarden hier onder het getjilp van weidevogels logge trekschuiten voort.

Aan de Harlingertrekweg stonden eertijds molens en, later, zware industrie, waaronder een machinefabriek, meelfabriek, papierfabriek en vuurwerkfabriek. In de tweede helft van de vorige eeuw, toen Leeuwarden moest uitbreiden, verdween de vervuilende industrie uit deze buurt.

Afgelopen zondag zijn Hennie en ik naar de Harlingertrekweg gefietst. In het water liggen nog wat oude schepen, die vandaag de dag vooral als woonschip dienst doen. De Harlingertrekweg zelf is ondertussen van een rode asfaltlaag voorzien. Aan de weg grenst voornamelijk braakliggende grond, maar staat ook wat nieuwbouw en één oud huis. Dat huis is blauw geschilderd. Het rood en blauw boden zondag met het geelgroen van de bomen een feestelijke aanblik:

img_0881
De Harlingertrekweg, 2016 © Ton van ’t Hof

Het blauwe huis zal gauw tachtig of negentig jaar oud zijn en draagt nu nummer 34. Toen Hessel Fokkema in 1940 op nummer 33 woonde, bestond het naar alle waarschijnlijkheid al. Op een kaart van Leeuwarden uit de jaren dertig van de vorige eeuw denk ik het blauwe huis te kunnen lokaliseren. Toen stond het ook al eenzaam aan de vaart. De stadsbebouwing lijkt op de kaart te eindigen met een rijtje huizen op de plek waarop ik bovenstaande foto nam. Op de beeldbank van het Historisch Centrum Leeuwarden vind ik een zwart-witfoto van dat rijtje, genomen vanaf de Snekertrekweg aan de overkant. In de verte zien we ook het blauwe huis liggen dat toen, naar ik aanneem, nog niet blauw was:

img_0886
Zicht op de Harlingertrekvaart vanaf de Snekertrekweg, circa 1935

Als het blauwe huis altijd al nummer 34 heeft gehad, dan zou de laatste woning van het rijtje weleens nummer 33 kunnen zijn, het huis van waaruit Hessel Fokkema in 1940 Tietje Zijlstra trouwde. Maar het blijft vooralsnog gissen.

Op de beeldbank kom ik ook een foto van de Harlingertrekvaart tegen waarop de industrie te zien is, die in de jaren dertig tussen het rijtje huizen en de binnenstad lag. Wat een smerige troep eigenlijk. Op de voorgrond zien we tussen de vrachtwagens een paard met wagen staan. Zowel Hessel als zijn vader waren voerman van beroep. Deze troep had ook een voorzijde: hier was werk te doen.

img_0885
Zicht op de Harlingertrekvaart vanaf de Schapenmarkt, circa 1935

Gepubliceerd door

tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s