Kamikaze poëtica

‘If we still possessed the word “is”, there would be no need to write poems.’ – George Oppen

image

Als Piet Gerbrandy deze week in De Groene Amsterdammer schrijft dat poëzie weinig heeft te maken ‘met scherpe observaties en [niet] behoort te resulteren in al dan niet verrassende collages van fraai gekleurde plaatjes’, dan voert hij geenszins een waarheid op, maar geeft slechts zijn eigen mening weer. Volgens Gerbrandy heeft het woord ‘zijn eigen domein, zijn eigen ruimte, die is opgebouwd uit klanken en gedachten. Een gedicht speelt zich af in de tijd en behoeft in de allereerste plaats bewegingsenergie.’ Deze opvatting ligt ten grondslag aan Gerbrandy’s eigen poëzie (de openingsstrofe uit zijn bundel Drievuldig feilloos vals):

Kom
krijger van lopende woorden verdovende
oren in listlaag op ruiswind gespitst wacht
af tot ze zijgen openend liggen in adem.

Prima hoor, maar deze ronkende poëzie is not my cup of tea. Ik ben het dan ook niet eens met Gerbrandy’s opvattingen over wat poëzie is of behoort te zijn. Ik geef sowieso de voorkeur aan abstractere contouren, waarbinnen ruimte is voor grote verscheidenheid, voor talloze individuele poëticale invullingen. Ik kan slecht tegen Gerbrandy’s beknottingen.

Een van de contouren die mijn poëtica weergeven, beschouwt het gedicht als een gebeurtenis – de verschijning van een wereld – waarin mensen en dingen tot hun recht komen als echt bestaand. Een fundamenteel uitgangspunt voor dichters die hun poëzie boven het taalspel willen laten uitstijgen. Zoals Estelle Boelsma dat in Alles is een onderbreking van de lege ruimte, de bundel die Gerbrandy deze week in De Groene bespreekt, zo uitermate knap doet:

en de prunus, de prunus golft spontaan roze
schematisch en zonder argwaan groeit het vanuit de takken
de lucht in – ik ben bang om te vallen als ik omhoog
kijk – de gebouwen die steeds vanuit mijn ooghoeken
opdoemen

de kamikaze bloesem
de kamikaze regen van vorig jaar
het kamikaze leger

Voor meer over mijn poëtica zie mijn reeks ‘Het gedicht als revolutionaire gebeurtenis’.

Drievuldig feilloos vals, Piet Gerbrandy, Meulenhoff, 2005: via bol.com.
Alles is een onderbreking van de lege ruimte, Estelle Boelsma, Stanza, 2016: via ollauogalanestas.nl.

Gepubliceerd door

tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Een gedachte over “Kamikaze poëtica”

  1. Ik ben het met Ton eens. Het geciteerde gedicht van Gerbrandy leest, mit Verlaub, als kitsj of navelstaren. De stelligheid van zijn poetica verraadt volgens mij juist zijn eigen twijfel.
    De meisjespoezie (dat is geen scheldwoord!) van Estelle doet me een beetje denken aan Marijke Rijneveld’s Kalfsvlies. Is het niet de voorlopige taak van dichters, geobsedeerd te worden door beelden, die altijd reeds taalbeelden zijn, maar nooit van hun pretentie mogen worden ontdaan, iets buiten die taal te be-tekenen?

    komrijm.creativechoice.org

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s