Atomaire feiten

Dichters maken het hun lezers lang niet altijd makkelijk. Soms moeten gedichten als vestingen worden bestormd en veroverd. Maurice Burford schreef tien verzen die allemaal dezelfde titel dragen, ‘Een atomair feit’, en zijn gebundeld in een chapbook onder het opschrift van, jawel, Een atomair feit (An Atomic Fact, Horse Less Press, 2013).

Volgens de Engelse filosoof Bertrand Russell (1872-1970) zijn ‘alle waarheden uiteindelijk afhankelijk van een laag atomaire feiten, die uit een enkelvoudige particulariteit bestaat die een kenmerk vertoont, of uit meerdere enkelvoudige particulariteiten die in een relatie staan tot elkaar (‘Russell’s Logical Atomism’, online Stanford Encyclopedia of Philosophy).’ Aanvankelijk geloofde Russell ook nog in een vocabulaire dat louter zou verwijzen naar de enkelvoudige particulariteiten, hun kenmerken en onderlinge relaties, en waarmee alle waarheden adequaat zouden kunnen worden vastgelegd.

In Burfords chapbook is elk gedicht een atomair feit dat uit meerdere enkelvoudige particulariteiten bestaat die in een relatie tot elkaar staan. Het chapbook zelf bestaat op zijn beurt uit tien gedichten die ook weer in een relatie tot elkaar staan. Alles wordt met alles in verband gebracht. Het openingsgedicht luidt als volgt: (in mijn vertaling)

EEN ATOMAIR FEIT

Kan een object niet los van de rest denken.
Combinatie denkt niet voor iets.
& niet ik kan niet denken
$OBJECTPERSON
Ze sluiten mijn correlatie in om over de werkelijkheid te praten.
Plaatjes van bloemen. Zojuist was het onmogelijk
om saai te zijn. Hoorde muziek door een glas
water.

Praten over de werkelijkheid is als het horen van muziek door een glas water: enigszins troebel, net niet echt. Ook klinkt in de eerste zinnen de vraag mee of er überhaupt een werkelijkheid bestaat los van het bewustzijn. Dan koppel ik nog wat zaken aan dit gedicht: de Objectivisten, een stel Amerikaanse dichters, waartoe ook George Oppen behoorde, die het in zijn gedichten weer had over ‘mineral facts’. ($OBJECTPERSON is overigens programmeertaal.)

(Dit bericht verscheen eerder, op 30-07-2013, op 1hundred1.tumblr.com.)

Gepubliceerd door

tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s