Alles is vergankelijk. Ook de poëzie

Poëzie biedt ‘onsterfelijkheid’, zegt Allen Grossman in zijn Summa Lyrica; A Primer of the Commonplaces in Speculative Poetics (revised form, The John Hopkins University Press, 1992):

‘Poëzie functioneert als een machine die onsterfelijkheid produceert in de hoedanigheid van het samenvallen van betekenis met het aanwezig zijn. […] Onsterfelijkheid kan alleen worden besproken in relatie tot personen.’

Rae Armantrout mikt hier met haar bekroonde bundel Versed (Pulitzer Prize 2010, National Book Circle Award Winner & National Book Award finalist) soms openlijk op (fragment):

Draden hangen welwillend
tussen gebleekte polen,
lichtelijk scheef.

Elke uitspraak die ik doe,
indien bijzonder genoeg,

zal bewijzen
dat ik hier was

Rae Armantrout
Vertaling Ton van ’t Hof

Armantrout wordt wel in verband gebracht met de ‘objectivists’, een groepje merendeels Amerikaanse dichters uit de jaren 30 van de vorige eeuw, dat het gedicht als een object zag en in dat gedicht de wereld op een oprechte en heldere, beeldende wijze wilde neerzetten. Armantrouts poëzie heeft zeker objectivistische trekken, maar exploreert ook dat wat achter haar observaties ligt. Ze stuit daarbij regelmatig op raadselachtige zaken:

DJINN

Het spookt er, zeggen ze, en geloven
dat de zachte, tricky
duinen zijn opgebouwd
uit valse beloften.

Velen geloven
dat wat er ook gebeurt
de andere helft is
van een gesprek.

Velen fluisteren
de doden
witte leugens toe.

‘De jongens zijn echt goed.’

Sommigen denken
niets is zo
totdat het is waargenomen.

Zij geloven
dat de beetjes dubieus zijn;

de krachten die hen binden,
absoluut.

Rae Armantrout
Vertaling Ton van ’t Hof

In haar poëzie klinkt een lyrische stem op, maar niet in ouderwetse zin, geen ik-figuur die zijn eigen emoties en gemoedsstemmingen uitspreekt, maar één die observeert, analyseert en deduceert. Maar ondanks de logica stuiten we telkens weer op de onzekerheden, op onvoorspelbaarheid, het grillige leven; daar waar de logica zoek is, dat wat niet te begrijpen valt, maar vaak oh zo herkenbaar is. Verwondering valt ons ten deel.

Terug naar de onsterfelijkheid. Tijdens het schrijven van deze bundel werd bij Rae Armantrout kanker geconstateerd. Van deze ingrijpende ervaring nemen we in een gedicht af en toe een glimp waar. Het zijn de weinige momenten waarop ik een cynische ondertoon hoor. Zeer menselijke verbittering. Alles is vergankelijk. Ook de poëzie. Fragment:

Op het ogenblik

zet kanker
een vrije markt op
in je ingewanden.

De mist trekt op
en de vogels beginnen.

Elk is bezig
met het vervangen van zichzelf
door wat kabaal.

Rae Armantrout
Vertaling Ton van ’t Hof

(Dit bericht verscheen eerder, op 28-06-2010, op 1hundred1.blogspot.nl.)

Gepubliceerd door

tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s