Tot ontdekking van het wonderbaarlijke

In zijn essay Innovation and “Improbable Evidence” (in The Consequence of Inovation: 21st Century Poetics, onder redactie van Craig Dworkin) haalt Jed Rasula de Duitse socioloog Niklas Luhmann aan: ‘De samenhang tussen de kunsten berust op het creëren ter wille van de observatie en het observeren ter wille van het geobserveerd worden, en het medium van kunst existeert in de vrijheid om relaties tussen medium en vorm te scheppen.’ Kunst is voor Luhmann geen sociaal systeem, waarin communicatie een belangrijke rol speelt, maar een perceptueel (zintuiglijk) stelsel, waarbinnen artistieke activiteit plaatsvindt zonder oogmerk om een boodschap uit te dragen.

Onder ‘het medium van kunst’ verstaat Luhmann ‘de som van mogelijkheden om over grenzen van vorm heen te gaan’. Hij noemt dergelijke mogelijkheden ‘distincties, onderscheidingen’. De ontdekking transformeert de distinctie in vorm.

‘Or else one fails. In working together, form and medium generate what characterizes succesful artworks, namely, improbable evidence.’

‘Improbable’ moet hier worden opgevat als ‘niet te verwachten, nauwelijks mogelijk’. Jed Rasula voegt hier, toegespitst op de poëzie, aan toe: ‘Als het gedicht gewoonweg uw verwachtingen bevredigt, is het een handelsartikel, een saai bezinksel in een probabilistische omgeving.’

Luhmann benadrukt het belang van vorm boven inhoud, van observeren boven communiceren. Rasula grijpt Luhmanns argumentatie aan om te pleiten voor innovatieve poëzie die de hedendaagse prikkelingen tot functionaliteit negeert en zich focust op taal als materiaal. Tot ontdekking van het wonderbaarlijke.

‘Adorno said of art as such that it’s anarchic, since it harbors the dream in a functionalist society of having no function. Its function is to have no function, and this, he thought, preserved the image of utopia. The issue of so many incitements to functionality – serve and protect – it takes a tremendous effort to detach the cognitive and affective powers from the instinct to belong; to divert these powers along non-remunerative channels; and to focus on the materiality of language as at once compromised yet happily received, in the precarious poetic labor of reconvening the world from scratch.’

(Dit bericht verscheen eerder, op 25-02-2010, op 1hundred1.blogspot.nl.)

Gepubliceerd door

tonvanthof

Dichter & blogger o.a.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s